Naamswijziging brengt ‘Noord-Macedonië’ stapje dichter bij EU

Een vrouw brengt haar stem uit tijdens het referendum over de naamswijziging van Macedonië op 30 september. 90 procent van de stemmers was voor de wijziging, maar twee derde van de kiezers bleef thuis. Gisteravond stemde het parlement voor de naamswijziging.Beeld AFP

Macedonië is weer een stapje dichter bij de EU en de Navo gekomen. Het parlement in Skopje stemde vrijdagavond laat na veel tumult in met het voorstel van de regering om de grondwet te veranderen, en de nieuwe naam Noord-Macedonië daarin te verankeren.

De grondwetswijziging is onderdeel van een akkoord met Griekenland, dat belooft in ruil zijn veto op toetreding tot EU en Navo van Macedonië in te trekken.

Dat premier Zoran Zaev de benodigde steun van tweederde, oftewel tachtig van de parlementariërs zou krijgen, was lang niet zeker. Hij moest daarvoor minimaal acht leden van de oppositie over de streep trekken, die mordicus tegen het akkoord is dat Zaev in juni met zijn Griekse evenknie Alexis Tsipras sloot. Zij voelt zich daarbij gesteund door een referendum vorige maand. Daarin stemde weliswaar negentig procent voor het akkoord met Griekenland, maar tegelijkertijd bleef twee derde van de kiezers thuis.

De afgelopen weken oefenden niet alleen Zaev, maar ook de EU, de NAVO en de VS voor en achter de schermen grote druk uit op de oppositie. Met succes: uiteindelijk stemden precies de benodigde acht parlementariërs voor het in gang zetten van de wetswijziging. Zij zijn direct uit hun partij gezet. 

Amnestie

De oppositieleider beschuldigt Zaev ervan hen te hebben omgekocht of gechanteerd. Sommigen worden vervolgd in een van de politieke schandalen die Macedonië de afgelopen jaren kende. Hun zou een vorm van amnestie in het vooruitzicht zijn gesteld.

Premier Zaev reageerde uitgelaten op de uitkomst. “Mensen zijn trots op dit parlement. Hun beslissing (van de acht oppositieleden, red.) maakt van deze mensen helden. We hebben samen geschiedenis geschreven”, zei hij na afloop. Ook vanuit Brussel waren er de verwachte jubelberichten. “Een geweldige dag voor de democratie in Skopje!”, tweette EU-commissaris voor uitbreiding Johannes Hahn. Het Westen wil Macedonië graag tegen zich aan drukken om stabiliteit in de regio te bewaren en te voorkomen dat Skopje in de armen van Moskou gedreven wordt.

Maar Zaev is er nog niet. Nu moet hij een ontwerptekst met de wijzigingen voorleggen, waarover het parlement nog twee keer moet stemmen. De eerste keer volstaat een gewone meerderheid, maar bij de tweede ronde moet opnieuw tweederde voorstemmen. Het is niet zeker dat dat gebeurt. Het hele proces neemt zo’n drie maanden in beslag. 

Athene

Mocht Skopje uiteindelijk het groene licht geven, dan verplaatst de aandacht zich naar Athene. Daar moet het parlement de deal nog zijn zegen geven. Ook dat is zeker geen uitgemaakte zaak. Over minder dan een jaar zijn er parlementsverkiezingen, waarbij de kans groot is dat partijen die voor de deal met Macedonië zijn geen meerderheid meer halen. 

Maar ook met de huidige regering wordt het een lastige zaak. Tsipras’ rechtse coalitiepartner Onafhankelijke Grieken is mordicus tegen, net als zo’n zeventig procent van de Griekse bevolking. Zij vinden dat alleen de noordelijke regio van hun land Macedonië mag heten, en verwijten de noorderburen Griekse historie te kapen. Partijleider van Onafhankelijke Grieken en minister van defensie Panos Kammenos dreigt de regering te laten vallen zodra het akkoord over Macedonië in stemming wordt gebracht. 

Deze week liep een ruzie tussen Kammenos en minister van buitenlandse zaken Nikos Kotzias zo hoog op, dat die laatste zijn ontslag indiende. Kotzias geldt als een van de architecten van de deal met Skopje. Hij verwijt Tsipras dat die om opportunistische redenen de kant van Kammenos koos. Tsipras leidt sinds vandaag zelf het ministerie van buitenlandse zaken, naast zijn taak als premier. “Vandaag is een symbolische en historische dag na de beslissing van het parlement in Skopje die de weg effent voor de uitvoering van het akkoord”, zei hij bij zijn beëdiging.

Lees ook:

Macedoniërs boycotten referendum over hun nieuwe naam

Van de kiezers vindt weliswaar 90 procent dat het land ‘Noord-Macedonië’ mag gaan heten, maar de thuisblijvers zijn de ware winnaars. 

Hoe de naam het lot van Macedonië kan bepalen

“De kwestie is zo gevoelig dat veel mensen er liever niet over praten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden