Naamleed: Schaepman en Schaper worden Schaeper

In het kader van het naamleed was het meest recente slachtoffer in deze krant Herman Schaepman, de priester-politicus die aan het eind van de negentiende eeuw de stoot gaf tot de politieke emancipatie van de katholieken. In het 'interne archief' van een van onze redacteuren ontspoorde een laatje, waardoor hij Schaeper tikte in plaats van Schaepman. De naam Herman Schaeper komt in de Nederlandse politiek niet voor, maar wel die van Herman Schaper. Vermoedelijk zijn de laatjes van Schaepman en Schaper met elkaar in botsing gekomen, waardoor een samentrekking van beide namen ontstond. Herman Schaper is één jaar en één dag kamerlid geweest voor D66. Dat was aan het begin van de jaren tachtig, toen deze partij even zeventien zetels rijk was. Van Schaper zijn geen politieke wapenfeiten bekend. Hij kwam van het ministerie van buitenlandse zaken en keerde na zijn korte politieke avontuur weer op dit departement terug. Hij is daar nu directeur politieke zaken.

Hoe kort ook, zijn politieke carrière was langer dan die van zijn vader Heije, een generaal van de luchtmacht die iets meer dan negen maanden staatssecretaris van defensie (luchtmacht) was in de kabinetten-Cals en -Zijlstra, midtievoorzitterden jaren zestig. Het parlementair documentatiecentrum introduceert hem als een 'onverschrokken oorlogsvlieger die tijdens de bezetting Nederlanders van het Tjeukemeer oppikte en naar Engeland bracht'. Deze uit Friesland afkomstige partijloze militair volgde op het ministerie van defensie J. Borghouts op, die tijdens zijn bewind aan een ernstige ziekte overleed. Borghouts was de vader van Harry, lange tijd de enige topambtenaar (op binnenlandse zaken en justitie) van GroenLinks, sinds vorig jaar commissaris van de koningin in Noord-Holland. Hij versloeg in de race om deze post Tineke Netelenbos.

En dan was er nog Jan Schaper, een van de 'twaalf apostelen' die in 1894 de SDAP oprichtten en vijf jaar later als schildersgezel de eerste arbeider in het Nederlandseparlement. Hij kende in 1905 als een van de weinigen de nieuw aantredende premier, De Meester, omdat hij bij hem thuis een keer het plafond had gewit.

Naamleed van een wat andere orde is de naamsverhaspeling. De toenmalige Kamervoorzitter Goeman Borgesius had daar een handje van. Hij noemde het lid Snoeck Henkemans ooit Henk Snoeckemans en presenteerde de amendementen van Beresteyn en Kleerekoper als die van Berekoper en Kleeresteyn. Soms gebeurt dit opzettelijk om een politieke tegenstander te tergen of onzeker te maken. VVD-leider Bolkestein wekte die indruk toen hij Enneüs Heerma tijdens diens eerste grote optreden als CDA-fractieleider bijna consequent aanduidde als 'de heer Ma'. Lubbers ook toen hij als premier de nieuwe CPN-fracIna Brouwer drie keer aansprak bij de achternaam van haar voorganger Bakker. Misschien kunnen de lezers ons aan meer voorbeelden van naamsverhaspeling helpen.

Deze rubriek gaat er tijdens het zomerreces van de Tweede Kamer uit tot eind augustus. We geven u een raadsel mee, waarop we zelf het antwoord niet kennen. Dat hopen we van u te krijgen via parlement@trouw.nl. Van welke Britse schrijver zijn de woorden:

,,De diepe slaap van een gevestigde mening” (The deep slumber of a decided opinion)? In zijn boek Over vrijheid (1859), een standaardwerk over het liberalisme, citeert John Stuart Mill deze uitspraak als hij van leer trekt tegen de zelfvoldaanheid van mensen die geen enkele twijfel over hun eigen denkbeelden koesteren. Hij schrijft de woorden toe aan een 'schrijver van mijn tijd', de tweede helft van de negentiende eeuw. De redacteur van de Nederlandse uitgave meldt in een voetnoot dat de identiteit van die auteur niet meer is te achterhalen. Lukt het u?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden