Naam Trouwhand voor Michiel de Ruyter klopt niet

(Novum) - Michiel Adriaenszoon de Ruyter is waarschijnlijk toch niet door het leven gegaan als Michiel Trouwhand. Het Zeeuws Archief berichtte vorige maand dat de zeeheld zich in de eerste jaren van zijn carrière als kaper Michiel Trouwhand noemde. Na aanvullend onderzoek lijkt het er volgens het archief echter op dat deze Michiel Trouwhand een Vlaming uit Kortemark was, en niet de Vlissingse De Ruyter.

Historicus Ivo van Loo van het Zeeuws Archief zocht in het Nationaal Archief in Den Haag naar ingekomen brieven uit Frankrijk uit 1636, over een incident uit dat jaar in Calais. Het schip 'de Graeuwen Heynst' werd toen vanuit de havenstad naar Engeland weggevoerd op verdenking van piraterij. De kapitein van dat schip reisde zijn bemanning achterna en vond deze in gevangenschap in Londen. Volgens de Nederlandse ambassadeur aldaar heette deze kapitein 'Michiel Trouhant alias Ruijter'. Op basis van deze informatie berichtte het archief vorige maand dat De Ruyter en Trouwhand dezelfde persoon waren.

Van Loo heeft nu echter brieven uit hetzelfde jaar gevonden waarin wordt gesproken van kaperkapitein 'Michiel Trouvandt de Courtemarcker' (Kortemark). Hij stond bij de Zeeuwse admiraliteit geregistreerd als kapitein van 'de Graeuwen Heynst'. Van Loo vond in het Nationaal Archief berichten vanuit Calais en Le Havre, waaruit blijkt dat commotie was ontstaan over deze kaperkapitein Trouwhand, die piraat was geworden. Hij was Nederlandse schepen gaan opbrengen, terwijl hij juist een kaperbrief -een officiële toestemming vijandelijke schepen te mogen nemen- van de prins van Oranje had gekregen.

Volgens het Zeeuws archief plaatst deze informatie ernstige twijfels bij het bericht van de Nederlandse ambassadeur in Londen dat Michiel Trouwhand ook de naam 'Ruijter' voerde. Van Loo vindt het een domper dat zijn ontdekking onjuist is gebleken, maar benadrukt dat zijn onderzoek uiteindelijk toch waardevolle informatie heeft opgeleverd. Hij spreekt van een 'enorm toeval' dat in deze tijd twee kapers met de naam Michiel in Vlissingen actief waren. Mogelijk heeft ook de ambassadeur in Londen zich hierdoor vergist, zegt de historicus.

Het nieuwe onderzoek heeft bij het archief ook andere vragen opgeroepen. Behalve de vraag waarom de ambassadeur in Engeland Trouwhand 'Ruijter' noemde, zijn dat bijvoorbeeld waarom de 'echte' Trouwhand, een Vlaming, een kaperbrief van de prins van Oranje kon ontvangen. Vlaanderen hoorde destijds immers bij de vijandelijke natie Spanje. Ook blijkt nu dat er geen kaperbrief van Michiel de Ruyter in het archief van de admiraliteit aanwezig is, terwijl hij die wel gehad moet hebben, omdat op kapen zonder kaperbrief de doodstraf stond. Ook is niet duidelijk hoe het schip van De Ruyter in deze tijd heette. Het Zeeuws archief laat weten hiernaar verder onderzoek te verrichten.

Het archief bracht vorige maand een boekje uit onder de naam 'Kapitein Trouwhand. De Zeeuwse jaren van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, 1607-1655'. Of er een herziene versie van het boekje komt, is nog niet duidelijk. Het archief wijst er op dat het boekje meer nieuwe gegevens bevat dan de naam Trouwhand.

Michiel Adriaenszoon werd in 1607 geboren in Vlissingen. De naam De Ruyter voerde hij vanaf 1637. Als admiraal speelde hij een belangrijke rol in de zeeoorlogen tegen de Engelsen. In 1676 kwam hij om het leven nadat hij ernstig gewond was geraakt tijdens een zeeslag voor de kust van Zuid-Italië. De Ruyter ligt begraven in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Dit jaar is uitgeroepen tot Michiel de Ruyter-jaar. Op 23 maart, de geboortedag van de zeeheld, opent koningin Beatrix het herdenkingsjaar in Vlissingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden