Na vijandig debat staat Trump alleen

verkiezingen vs | Donald Trump ging er tijdens het tweede presidentiële debat met gestrekt been in. Geen deemoedig sorry voor zijn stoere praat over vrouwen, maar een keiharde aanval op de Clintons.

De Republikeinse partij telde gisteren haar knopen. Zowel het partijbestuur als leden van het Huis van Afgevaardigden hielden telefonische vergaderingen om te beslissen hoeveel steun ze nog willen geven aan hun presidentskandidaat, die ze na het debat van zondagnacht kansloos achten.

Donald Trump deed tijdens dat debat zijn best om de kijkers te laten vergeten hoe hij op een video uit 2005 over vrouwen praatte en opschepte over de ongewenste intimiteiten waar hij als beroemdheid mee wegkwam.

Maar hij deed dat niet door deemoedig zijn fout toe te geven. Sommige van zijn adviseurs hadden daarop gehoopt, ex-burgemeester Rudy Giuliani van New York had Trump zelfs al optimistisch vergeleken met kerkvader Augustinus.

In plaats daarvan koos Trump voor de scherpst mogelijke, persoonlijke aanval: vlak voor het debat vertoonde hij zich aan de pers met drie vrouwen die volhouden dat ze ooit door Bill Clinton zijn lastiggevallen of zelfs verkracht, en een vrouw wier vermeende verkrachter ooit in de rechtszaal door Hillary Clinton werd verdedigd. En tijdens het debat wierp hij dat Clinton voor de voeten: wat hijzelf had geroepen op die video was stoere praat geweest, Bill had echt slechte dingen gedaan - en zij had hem verdedigd.

Beide pijnlijke onderwerpen werden al in het begin, en onverwacht snel, afgewerkt. Trump ontkende dat waar hij over had opgeschept ooit werkelijk heeft plaatsgevonden. Hij kon ook moeilijk anders, wilde hij niet de politie voor de deur van Trump Tower krijgen. En toen hij de draai maakte naar de daden van Bill Clinton, zei Hillary Clinton alleen: "Veel van wat hij zegt is niet waar, maar hij mag zijn campagne voeren zoals hij wil."

De sfeer bleef echter grimmig. Daaraan droeg vooral Donald Trump bij. Als hij aan het woord was, ging Clinton er rustig bij zitten, maar als zij sprak, liep hij somber kijkend achter haar te ijsberen.

En naar aanleiding van het ongeoorloofde e-mailsysteem dat Clinton gebruikte toen ze minister van buitenlandse zaken was, kwam hij met een in zo'n debat nooit eerder gehoorde bedreiging: als hij president wordt, komt er een speciale aanklager die 'haar geval' gaat onderzoeken. Als het aan hem ligt, draait ze het gevang in.

Gisteren schreef Trump in een e-mail aan zijn aanhangers verwijzend naar de twee gespreksleiders: 'Het was een 1 tegen 3, en nog won ik het debat'. Dat vond een meerderheid van de ondervraagde tv-kijkers niet. Volgens een peiling van CNN zei 57 procent dat Clinton het debat gewonnen had, en 34 procent Trump.

Maar wie er ook gewonnen heeft, de beide kandidaten bedienden in het debat vooral hun eigen aanhang. Trump heeft de steun van veel lager opgeleide, blanke en mannelijke Amerikanen die woedend zijn op wat 'de politiek' de afgelopen jaren heeft aangericht, en blijven juichen bij zijn schimpscheuten en grote beloften. Met de aanpak zoals hij die in het debat liet zien, zal Trump naar verwachting geen nieuw publiek aanboren, en volgens de peilingen koerst hij daarmee af op verlies op 8 november.

Zijn partijgenoten zijn nu bezig met het beperken van de schade: is de zetel van een congreslid veiliger met of zonder adhesiebetuiging aan Trump? Kunnen de meerderheden in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat behouden blijven?

De machtige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Paul Ryan, gaf zijn fractie gisteren de vrije hand: hijzelf zal Trump 'niet meer steunen' en vooral proberen te zorgen dat 'Hillary Clinton geen blanco cheque krijgt met een door de Democraten beheerst Congres'. President Clinton dus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden