Na verkiezingswinst Abe komt droom Japans leger dichterbij

Partij van premier heeft nu meerderheid in beide huizen parlement

WOUTER VAN CLEEF

TOKIO - De Liberaal Democratische Partij (LDP) van premier Shinzo Abe haalde gisteren een forse overwinning bij de tussentijdse Japanse hogerhuisverkiezingen. Algemeen wordt de stembusuitslag gezien als steun voor de premier, die de economie met een groot stimuleringsprogramma - Abenomics - uit het slop wil trekken.

"Deze uitslag is erg belangrijk, omdat Japan voor het eerst sinds 2007 weer een regering heeft met een meerderheid in beide huizen van het parlement", zegt politicoloog Hironori Sasada van de universiteit van Hokkaido.

Kiezers zijn onder de indruk van Abe's doortastendheid. In zijn half jaar durende regeerperiode kondigde hij al een hele reeks hervormingen aan. Zo zette de centrale bank de geldpersen aan en schroefde de regering de uitgaven op. De LDP is ook voorstander van het herstarten van kerncentrales, een gevoelig thema in Japan na de tsunami en de Fukushima-kernramp.

Met hun stevige parlementaire meerderheid kunnen de regeringspartijen de komende tijd zelf hun prioriteiten stellen. De LDP heeft een langgekoesterde wens de grondwet te herzien. Daarbij moet vooral het 'vredesartikel' op de schop. In dat artikel is vastgelegd dat Japan officieel geen leger mag hebben. Maar Abe wil van Japan een 'normaal land' maken, met strijdkrachten die op buitenlandse missies worden uitgezonden.

De regeringscoalitie heeft nu te weinig parlementszetels om zo'n grondwetsherziening door te voeren. "Maar ik verwacht dat de LDP de kwestie het komend jaar op de agenda zal houden en parlementsleden van andere partijen wil overhalen ermee in te stemmen", zegt politicoloog Sasada.

Abe's spierballentaal leidt tot onrust in Peking. Door de geschiedenis van een bloedige bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog is de relatie tussen de buurlanden nog altijd gevoelig. De spanningen liepen afgelopen jaren verder op over een groep onbewoonde eilanden (Senkaku in het Japans, Diaoyu in het Chinees) in de Oost-Chinese Zee. Japan en China vinden beide dat deze eilanden tot het eigen grondgebied behoren.

De zomer is sowieso een tijd van hoogspanning in Oost-Azië, want deze maanden herdenkt de regio zijn oorlogsslachtoffers. Afgelopen maanden bezocht een flink aantal LDP-parlementariërs de controversiële Yasukuni-tempel, waar ook veertien Japanse oorlogsmisdadigers vereerd worden.

Met nog drie jaar te gaan tot de volgende landelijke verkiezingen zou premier Shinzo Abe ervoor kunnen kiezen in augustus, bij de herdenking van de Japanse overgave, de tempel in het centrum van Tokio te bezoeken. In China zal dit zeker felle protesten uitlokken, terwijl rechtse Japanners juist applaudisseren. Abe zelf heeft steeds in het midden gelaten of hij naar de tempel gaat.

Politiek columnist Hiroshi Hoshi van de landelijke krant Asahi Shimbun, verwacht niet dat premier Abe een bezoek zal brengen aan het heiligdom. "Abe wil zijn aandacht vooral richten op de economie. Een bezoek aan Yasukuni zou kunnen afleiden van die agenda. Daarom zeggen zijn adviseurs dat hij de niet naar de tempel moet gaan."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden