Na val 'Godfather' Abramoff: wie volgt?

Lobbyist Jack Abramoff hielp de Republikeinen de macht te grijpen. Sleurt hij hen nu mee in zijn val?

Vlak voor Jack Abramoff aan een nieuw gevecht in Washington begon, citeerde hij graag uit de film The Godfather. Hij imiteerde voor collega's hoe maffiabaas Michael Corleone een corrupte senator afpoeiert, die nog meer geld eist: ,,Senator, als u wilt, kunt u nu mijn antwoord krijgen. Mijn bod is: Niets.

Abramoff voelde zich verwant aan de don. Hij zag zichzelf als iemand die stiekem aan touwtjes trok in Washington en politici in z'n zak had. Net als Corleone opereerde de 46-jarige lobbyist meer en meer buiten de wet. Lobbyen werd omkopen.

Eergisteren bekende hij in een schikking met Justitie schuld aan poging tot omkopen, het ontduiken van belastingen en fraude. Gisteren trof hij een tweede schikking die draait om fraude met een vloot casinoschepen in Florida. In ruil voor bekentenissen staat Abramoff waarschijnlijk tien jaar cel te wachten in plaats van dertig tot vijftig jaar.

Zijn medewerking kan het grootste corruptieschandaal in het Amerikaanse Congres van de laatste tien jaar aan het rollen brengen. Hoewel hij met beide politieke partijen werkte, wachten vooral de Republikeinen van president Bush gespannen af. Abramoff hielp hen om de macht in Washington te grijpen.

De Republikeinse strategie had twee componenten. Conservatieven en rechtse christenen moesten door steeds op ethische thema's als abortus te hameren tot bereidwillig stemvee gemaakt worden. Verder moesten lobbyfirma's en grote bedrijven onder druk worden gezet om voortaan vooral aan Republikeinse kandidaten geld te doneren.

Abramoff hielp bij die laatste taak. Hoewel hij ook geld gaf aan Democraten, ging driekwart van zijn bijdrages naar Republikeinen. Hij was goed bevriend met de leider van de Christian Coalition, Ralph Reed, en met Grover Norquist, voorman van een anti-belastingbeweging. Het drietal werd met hun geld en achterban een conservatief machtscentrum. Republikeinen Tom DeLay, die onlangs tijdelijk terug moest treden als fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, en politiek adviseur van Bush, Karl Rove, hoopten met de hulp van het drietal een heel Republikeins tijdperk in te luiden, zoals president Franklin Roosevelt ooit een Democratische era begon.

Wie Abramoff in zijn val meesleurt, is nu nog onbekend. Duidelijk lijkt wel dat Justitie aanklachten tegen twee Republikeinse afgevaardigden voorbereidt. Die zouden voor geld en attenties wetgeving en toegang hebben geregeld. Ook lijkt ze meer dan geïnteresseerd in snoepreisjes die DeLay maakte. Volgens onbevestigde verhalen lopen er onderzoeken tegen een twintigtal Congresleden en hun medewerkers.

Het spoor kan ook naar de regering leiden. Het hoofd van het rijksinkoopbureau moest vorig jaar al aftreden omdat hij attenties van de lobbyist had aangenomen. Het moet nog blijken of Abramoffs Don-Corleone-verhalen dat hij 'zijn mensen' op posten met invloed in regering had, meer zijn dan pocherij.

De Democraten proberen van het schandaal te profiteren. Hoewel ze zelf allerminst brandschoon zijn, klagen zij de Republikeinse 'cultuur van corruptie' aan. Ze hopen zo in de tussentijdse verkiezingen van november grote winst te boeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden