Reportage

Na tien jaar weten hackers ook hoe ze moeten polderen

Op de Haxpo in de Amsterdamse Beurs van Berlage kan ook worden gegamed. Beeld Patrick Post

Het maatschappelijke belang van hackers nam toe, maar het ‘klooien’ bleef. Dat blijkt op de beurs HITB Haxpo.

Het geluid van de figuurzaag is van afstand te horen. Aan een lange tafel probeert Tabitha Vogelaar een stuk van een harde schijf te zagen. Van het deel dat ze mooi vindt, wil ze een ring maken. Zo makkelijk laat het computeronderdeel zich alleen niet uit elkaar halen. 

Weinigen zullen het met hackers associëren, maar sieraden maken van hardware is het vak ten voeten uit. Oorspronkelijk betekent hacken: spullen op een andere manier gebruiken dan waarvoor ze zijn bedoeld. Daar zijn inmiddels flink wat disciplines bijgekomen, maar het ‘klooien’ met spullen is gebleven. Dat blijkt op de vrij toegankelijke beurs ‘HITB Haxpo’ in de Amsterdamse Beurs van Berlage, die in het teken staat van tien jaar hackerscultuur. 

Op holgeslagen autootjes

Bij de racebaan in het midden van de zaal heeft dat klooien een serieus doel: leren over kunstmatige intelligentie. De bedoeling is dat hier uiteindelijk zelfrijdende autootjes een wedstrijd houden. “Als programmeur zit je vooral achter de computer, je vindt niet snel iets om in praktijk mee te experimenteren”, vertelt Jonathan Tse uit Hongkong, betrokken bij het project. “Hier kunnen we het gedrag van de zelfrijdende auto’s echt observeren. Bijvoorbeeld de reactie op langs­lopende mensen.” Vanmorgen ging het nog mis. Toen Tse zijn auto het parcours liet verkennen, sloeg die op hol.

In de afgelopen tien jaar werden hackers belangrijker voor de maatschappij. Sterker nog, inmiddels worden ze van de rijksoverheid, tot de politie en het bedrijfsleven met open armen ontvangen.

Dat is een logisch gevolg van de digitalisering. Zaken als het computervirus WannaCry, dat in 2017 wereldwijd systemen platlegde, en de nieuwe privacywet met strenge regels voor databescherming, gaven het laatste zetje. 

Ook de hackerscultuur veranderde daardoor, ziet Victor Gevers, inmiddels 21 jaar in het vak. “Hackers zijn nu goed in polderen. We werken meer met elkaar samen en richten ons meer naar buiten toe.” Samenwerken gebeurt bijvoorbeeld via afspraken met het bedrijfsleven en de overheid over de manier waarop hackers aangetroffen kwetsbaarheden op websites of in systemen melden. Het bedrijf belooft geen aangifte te doen, de hacker belooft het bedrijf de tijd te geven om het probleem op te lossen.

Grens bepalen

Tabitha Vogelaar is erbij komen staan. “Ik ben net zo oud als Victor al hackt”, constateert ze. Dat de hackersscene professioneler is geworden was voor haar een paar jaar geleden doorslaggevend om met hacken te beginnen. “Als ik niet zeker had geweten dat je het zonder problemen kunt doen, was ik er niet eens aan begonnen.” 

Toch blijft het soms moeilijk de grens te bepalen, zegt Vogelaar. “Misschien ben ik te bang dat ik iets zie wat ik niet mag zien”, zegt ze vertwijfeld. Gevers stelt haar gerust. “Er is in Nederland geen enkele ethische hacker naar de gevangenis gestuurd. Je mag ver gaan, zolang je intenties maar goed zijn en je alles meteen netjes meldt.”

Ook dat is kenmerkend voor de hackerscultuur van tegenwoordig, zegt Gevers. De ‘oudere’ generatie helpt de jongere de juiste keuzes te maken. Gevers: “Toen ik begon was internet nog leuk speelgoed. Er was geen controle op wat we deden, er was niet eens wetgeving. Nu is dat anders. Internet is een kritisch netwerk geworden.”

Lees ook: 

Den Haag laat zich bewust hacken 

Dat is een stuk goedkoper dan een bedrijf inhuren, constateert de wethouder. De hackers vonden uiteindelijk 62 kwetsbare plekken, waarvan er één zo ernstig was dat het systeem direct is uitgezet.

Slimmer dan het systeem 

Jurre is veertien jaar en hacker. Op dit moment is het vooral een hobby, maar politie, bedrijven en inlichtingendiensten staan voor jongens zoals hij in de rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden