Na Rawlings wordt alles anders in Ghana

Voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van Ghana zal een president vrijwillig de macht overdragen aan zijn opvolger. Jerry John Rawlings heeft het maar liefst 19 jaar volgehouden, eerst als militaire dictator, vanaf 1992 als gekozen president. Nu zitten zijn twee termijnen erop en volgens de grondwet mag hij niet nogmaals een gooi naar het presidentschap doen.

,,Het wordt nu allemaal anders in Ghana'', verzuchtte een politieke commentator deze week. ,,De Ghanezen moeten nu stemmen op inhoud in plaats van op charisma.'' Want geen van de kandidaten die vandaag aan de verkiezingen meedoen kan tippen aan het charisma van Rawlings. Zo kan de president gloedvolle betogen houden -van zijn aanhangers kreeg hij zelfs de weinig bescheiden bijnaam J.J.-Junior Jezus. Hij mag het geloof graag aanhalen, zoals dinsdag, tijdens de laatste verkiezingsbijeenkomst van zijn partij. ,,We geven de macht pas uit handen als Christus terugkomt op aarde'', zei hij. En, dreigend: ,,Als de oppositie mensen intimideert, kunnen de gebeurtenissen van 1979 zich herhalen.''

Rawlings pleegde in 1979 een bloedige coup: negen militairen en drie politici van de oude garde werden geëxecuteerd. De toen 31 jarige luchtmachtluitenant wilde zo korte metten maken met de corruptie en veel Ghanezen waren het met hem eens. Een paar maanden later liet Rawlings, zoals hij beloofd had, verkiezingen houden en trok hij zich terug in de kazerne.

Maar Ghana zakte steeds verder weg in een economisch moeras en op de laatste dag van 1981 nam Rawlings de touwtjes weer over van de burgerregering. Ditmaal stond hij geen verkiezingen meer toe, zond hij het parlement naar huis, verbood oppositiepartijen en koos voor het socialisme. Wegens gebrek aan succes maakte hij twee jaar later een politieke U-bocht en omarmde het kapitalisme. De liefde was wederzijds. Jaren was Ghana de lieveling van het IMF en de Wereldbank, een voorbeeld voor andere Afrikaanse landen.

Dat Rawlings het zeker in de beginjaren van zijn presidentsschap niet erg nauw nam met de mensenrechten heeft zijn populariteit in binnen- en buitenland uiteindelijk niet ernstig geschaad. Vorig jaar nog werd hij ontvangen op het Witte Huis, waar de Clintons een speciaal galadiner voor hem organiseerden. Maar dit jaar liet de president zich weer van zijn slechtste kant zien: de man die de verloving met Rawlings dochter Zanetor verbrak werd mishandeld en geintimideerd en vroeg uiteindelijk asiel aan in Groot-Brittannië.

Na twee (volgens waarnemers eerlijk gewonnen) ambtstermijnen treedt Rawlings nu terug. Waarnemers vragen zich echter af hoe groot zijn rol op de achtergrond zal blijven, zeker als zijn vice-president, John Atta-Mills, de verkiezingen wint.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden