Reportage

‘Na Huizinge bleef het een hele tijd rustig, en toen dacht ik: misschien is het nu wel klaar’

In Westerwijtwerd, het epicentrum van de aardbeving, hangen de vlaggen halfstok. ‘Het was alsof er een heel zware vrachtwagen de straat door denderde.’

Groningen werd opgeschrikt door een van de zwaarste aardbevingen: 3,4 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Westerwijtwerd, maar ook in de stad Groningen was de beving te voelen. Bewoners spreken van sluimerangst, boeren voeren actie.

Het beeld van de vlaggen is op zijn minst indringend te noemen. Vlaggen van Groningen, vlaggen van Nederland, naast elkaar wapperen ze wild in de wind van Westerwijtwerd, woensdagochtend. Halfstok, welteverstaan.

Het monumentale Huiskamercafé van het dorp is normaal gesproken alleen in het weekeinde open. Maar vandaag heeft eigenaar Katrien Dresscher op het krijtbord met heldere letters geschreven: ‘Open voor bakkie troost’. Het is er nu druk.

Even verderop staat naast een soort krater waaruit palen steken en waarin betonvlechtwerk blootligt, Anneke Schmidt. Hier stond ooit een woonhuis annex winkeltje, vertelt ze. “Die mensen hebben drie jaar in de procedure gezeten. Het was het gewoon niet waard om het pand op te knappen.” Het is maar goed, ergens, zegt ze, dat het huis weg is. Want zou het huis deze klap overleefd hebben?”

“Misschien is het dom, of naïef. Maar na Huizinge in 2012 bleef het lang rustig, en toen dacht ik: misschien is het nu wel klaar. En toen kwam vorig jaar de beving van Zeerijp en zakte de moed me alsnog in de schoenen.”

Dat gevoel dat dit vást de laatste beving is, dat is nu wel weg, zegt Schmidt. Of ze nieuwe schade heeft weet ze nog niet. Of ze die dan gaat melden ook nog niet. “Want weet je? Het dúúrt allemaal zo lang. We zitten nog in de afhandeling van Zeerijp. Wat heeft het voor zin?”

Molen Zeldenrust torent boven de woningen van Westerwijtwerd uit. Al 23 jaar woonden Henriëtte Hoving en haar gezin in de molenaarswoning – alle drie kinderen werden er geboren. In 2015 kocht de Nam ze uit, het was écht niet meer veilig, bij een zware klap zou de achtkante stellingmolen uit 1845 op het huis kunnen vallen. Nu wonen ze in Fraamklap, anderhalve kilometer verderop.

Het ging wel even door haar heen, zegt ze, toen ze hoorde dat het epicentrum in haar oude dorp lag. ‘’Wát een opluchting dat we daar niet meer wonen.” Rechtop overeind zat ze, in één keer klaarwakker. Je brein, zegt ze, gaat meteen aan het werk. “Zijn we veilig? En de kinderen?”

Angst

In de nacht, zegt ze, zijn de bevingen enger. “Overdag heb je toch nog het gevoel dat je kunt wegrennen. Maar midden in de nacht?” Op zulke momenten realiseer je jezelf hóe zeer de angst in je systeem zit, zegt ze. Een sluimertoestand, dat weten dát het kan gebeuren, maar nooit wanneer en hoe zwaar. Een angst die onder je huid kruipt en zich in je botten nestelt. “Altijd aanstaan”, zo noemt Katrien Dresscher van het Huiskamercafé in Westerwijtwerd de angst die over de Groningers heen ligt als een spinnenweb dat ze in een kleverige greep houdt. “Je denkt: in je slaap ben je ontspannen. Maar niets daarvan. Je wordt wakker en binnen tien seconden sta je buiten.”

Ze kent iemand die een extra deur in haar slaapkamer heeft zodat ze in geval van nood naar buiten kan vluchten. Zelf overwegen zij en haar man een uitbouw te maken voor de slaapkamer, zodat die niet langer onder het dak ligt. Of een kooiconstructie. “Ze wijst naar het balkenplafond. Ik weet dat het nergens op slaat. Maar gevoelsmatig? Ik schuif toch een stukje op zodat ik niet pal onder een balk lig.”

Halverwege de ochtend maakte Hans Engels (D66) – sinds een halfjaar waarnemend burgemeester van Loppersum, waar Westerwijtwerd onder valt – een ronde door het dorp. Hij is er duidelijk over: de onrust bij de bewoners moet weg, en dat kan alleen met resultaten. Met stoppen met papierwinkels, computermodellen en mooie woorden. “Ik leg de bal bij de minister-president en de ministers van binnenlandse en economische zaken.”

De burgervader hoopt dat deze klap de waarschuwing is die de wereld wakker schudt. “We zien geen vuur, geen rookpluimen, maar er is wel degelijk een crisis, en die moeten we ook als zodanig behandelen.”

Actie

De hele dag houdt de beving de gemoederen bezig. Tientallen boeren voeren spontaan actie. Tegen het middaguur heeft de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen 167 meldingen van schade binnengekregen, waarvan vijf zogenoemde Acuut Onveilige Situaties. Dit zal vermoedelijk oplopen. Vaak wordt pas na een tijdje duidelijk hoe groot de uiteindelijke schade is, al is het alleen maar omdat het een gewone werkdag is en veel bewoners niet meteen aan een inspectie toekomen.

Vanuit het volle Huiskamercafé van Katrien Dresscher bracht RTV Noord gisteren live haar dagelijkse nieuwsuitzending. Op kaarten uit 1822 staat het pand al ingetekend, en sinds 1860 heeft het bijna onafgebroken die functie van café gehad, vertelt Dresscher trots, zij en haar man baten het uit sinds 2012. Beiden groeiden ze op op het Hogeland. Zij trokken weg voor studie, maar kwamen terug, voor de rust, de ruimte en het thuisgevoel.

Hadden ze dat ook gedaan als ze hadden geweten wat ze nu weten?

Stilte.

“Ik weet het niet.”

In ons dossier Aardbevingen in Noord-Nederland verzamelen wij het laatste nieuws over de aardbevingen in Groningen. Meer lezen? Dat kan hier

Lees ook: 

Groningse kinderen lossen de bevingsproblematiek zelf wel op

Als volwassenen niet luisteren, vraag ik zelf aandacht voor de aardbevingsellende, dacht Edith Holscher (12). Ze regisseert een toneelstuk over de aardbevingsellende en hoe die het dagelijks leven van kinderen in Groningen op zijn kop zet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden