’Na een tijdje went de chaos wel’

Echt gezond is het niet. Maar in Ouagadougou is de fiets een gangbaar en goedkoop vervoermiddel. En fietsendieven zijn er nauwelijks.

De fiets lijkt een voor de hand liggend vervoermiddel in de arme, door files geplaagde steden van West-Afrika, maar toch zie je ze niet veel. De hoofdstad van Burkina Faso is de uitzondering. Ouagadougou heeft voor een Afrikaanse stad erg veel fietsers. Ze schieten tussen het motorverkeer door, vaak met levensgevaarlijke manoeuvres. De fietsen compenseren het gebrek aan openbaar vervoer. Wie geen geld heeft voor een brommer, die fietst. Ondanks de hitte, het stof en de luchtvervuiling.

Het aanbod in de fietsenwinkels is ruim: gloednieuwe uit China, en tweedehands toermodellen uit Europa. Die laatste zijn de beste, volgens Karim Belem, een fietsenhandelaar in het centrum van Ouagadougou. Hij haalt ze bij een importeur die hele containers uit Europa laat komen.

,,Ze zijn wat duurder dan een nieuwe Chinees, maar veel steviger en makkelijker te repareren.” De felgekleurde Chinese fietsen doen het goed bij kinderen. Rond de feestdagen zijn ze niet aan te slepen.

Souleymane Ouedraogo is koerier, en doorkruist de hele stad op zijn toerfiets. Hij klopt zijn stalen ros op het stuur; ,,Je hoeft er geen benzine in te gooien. En het is vaak nog sneller dan een brommer.” Dat Ouagadougou opvallend veel fietsen heeft hoort hij vaker van buitenlanders. ,,We hebben hier wat minder geld dan de buurlanden”, is zijn verklaring. ,,En Ouagadougou is erg vlak, misschien speelt dat ook mee.”

Fietsen in het centrum van Ouagadougou vereist lef. Verkeersregels worden vrij geïnterpreteerd. Weliswaar wordt het asfalt goed onderhouden, maar automobilisten passen daar op hun beurt hun snelheid op aan. ,,Je moet eraan wennen”, zegt de koerier, die zelf in de buitenwijken woont. ,,Mijn eerste dagen op de fiets waren niet prettig, maar na een tijdje wordt de chaos gewoon.”

Terwijl hij praat worden we bijna van de sokken gereden door een jonge vrouw, die met haar zolen op de grond vaart probeert te minderen. Ze roept snel een excuus achterom en ontwijkt ternauwernood een geparkeerde auto. ,,Geen remmen,” zegt Ouedraogo hoofdschuddend. ,,Mensen onderhouden hun fiets niet. Dat maakt het gevaarlijk.”

Dat laatste beaamt taxichauffeur Salif. Hij rijdt elke week wel een fietser aan, zegt hij droog. ,,Je hoort ze niet, ze kijken niet uit. Levensgevaarlijk.” En of het nu aan de automobilisten ligt of aan de fietsers; wie op een kruispunt gaat staan hoeft niet lang te wachten om een botsing te zien. De meeste leveren slechts wat schaafwonden op, maar hoeveel mensen serieus gewond raken in het verkeer wordt niet bijgehouden.

Het grootste verschil tussen Ouagadougou en andere fietssteden is wel het fietsslot. Ouagadougou kent ze nauwelijks. Overal langs de straten staan rijen fietsen zonder enige beveiliging. Ook Ouedraogo heeft geen slot. Je moet gewoon goed op je fiets letten, is zijn advies. Hij hoort wel eens over diefstal, maar het komt relatief weinig voor, vindt hij. In ieder geval niet vaak genoeg om de aanschaf van een slot te overwegen.

Fietsenhandelaar Belem begrijpt het niet. „Ze nodigen de dieven echt uit. Ik heb hier prima sloten liggen voor nog geen euro, maar mensen vertikken het ze aan te schaffen.”

Souleymane Koiboré lacht bij de vraag waarom hij zijn fiets niet afsluit. ,,We zijn hier laks, da’s waar”, zegt hij. ,,Maar er wordt niet veel gestolen. Burkina Faso betekent ’land van eerlijke mensen’, en daar leven we naar.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden