Na een brandje kan het duin weer stuiven

Voor liefhebbers van een wandeling in bos of duin heeft het zonnige droge weer van de laatste tijd niet alleen maar voordelen. Deze week woedden er branden in het heidebosgebied bij het Drentse Schipborg, het heidegebied aan het Brabantse Rouwven, en natuurgebied Meijendel tussen Den Haag en Wassenaar. Opmerkelijk genoeg is natuurbeheerder Theo Bakker van Meijendel niet uit het veld geslagen: ,,Een brand is eigenlijk helemaal niet zo erg, zeker niet als het om zo'n kleine brand gaat.''

In het natuur- en waterwingebied ging zondagmiddag 4,5 hectare struiken en grasvlakte van het drieduizend hectare grote Meijendel in rook op, voordat de vijftig ingezette brandweerlieden het vuur onder controle kregen. Een zwartgeblakerde vlakte is het enige wat nog te zien is van de brand. De meeste bomen hebben het wel overleefd, maar de broedende nachtegaal, heggenmus en fitis hebben hun nesten verlaten.

Volgens Theo Bakker, hoofd natuur van het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, dat Meijendel beheert, is het allemaal minder erg dan het lijkt. ,,Het is een desolaat landschap. Maar als we drie, vier weken flinke regen krijgen, is het binnen een paar maanden weer groen. De gemiddelde recreant zal dan niet meer in de gaten hebben dat hier een brand heeft gewoed. Het is wel een speciaal soort groen. As is een goede meststof. Dan krijgen de snelgroeiende, frisgroene planten de overhand.''

Eigenlijk is het duinbeheer helemaal niet zo gek op de duinbeplanting. ,,Het duin groeit dicht'', zegt Bakker zorgelijk. Het helmgras, ooit aangeplant om de duinwering overeind te houden, woekert als onkruid voort. En door een venijnige virusinfectie, die al jaren woedt, zijn er steeds minder konijnen om de begroeiing op te eten.

Het duinbeheer wil af van al die begroeiing. Het open duin dat kan stuiven en verstuiven geldt sinds een aantal jaren als het nieuwe ideaal. Voor de kustwering is een vastgeklonken duinenrij niet meer nodig. Een regelmatig opgespoten breed strand houdt tegenwoordig de zee tegen. Maar zo'n open duin krijg je niet zomaar terug, ook al doet het duinwaterbedrijf er van alles aan: paarden en koeien mogen er grazen, er wordt regelmatig gemaaid en geplagd. Ook heeft het duinwaterbedrijf wel eens overwogen om zélf stukken duin in brand te steken. Bakker: ,,Dát is ook een manier om van een al te weelderige vegetatie af te komen. Het zou beheersmatig absoluut kunnen.'' Maar dan zou hij het bij voorkeur wel in het najaar doen in verband met het broedseizoen. En daarna moeten dan meteen grazers in het gebied, om de boel bij te houden.

Toch zijn de twintig duinwachters van Meijendel in de hoogste staat van paraatheid gebracht bij deze droge oostenwind met zon. Want als er een binnenduinse brand uitbreekt in het naaldbos die zich gaat verplaatsen, zegt Bakker, kan dat wél een natuurramp worden. Maar het brandgevaar houdt hem niet uit de slaap. ,,In de natuur wordt permanent gestorven. Aan het eind van deze dag zijn weer tien konijnen opgegeten door vossen en hebben een stuk of wat zeldzame zandhagedissen het loodje gelegd.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden