Na een boycot van een jaar voelt Qatar zich kiplekker

De 'Mall van Qatar', het grootste winkelcentrum in de hoofdstad Doha.Beeld AP

De gasstaat Qatar overleefde de ruzie met drie Golfstaten en Egypte. Nieuwe vrienden en stevige financiële reserves voorkwamen dat het land door de sancties in een crisis werd gestort.

Toen Qatar precies een jaar geleden wakker werd, bleek er zomaar een crisis te zijn uitgebroken. Saudi-Arabië, Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte hadden op 5 juni 2017 een boycot afgekondigd tegen hun kleine, rijke, eigenzinnige buurman. Ze verbraken de diplomatieke banden, haalden miljarden dollars van Qatarese banken en verboden transport over land, over zee en door de lucht. Ondanks die schok staat Qatar er nu opvallend goed voor.

De grootste exporteur van vloeibaar gas is zelfs 'sterker dan ooit tevoren', meent plaatsvervangend premier en minister van defensie Khalid bin Mohammed Al Attiyah. Het land is meer eigen voedsel en meer medicijnen gaan produceren, zei hij zondag in Singapore. Het heeft de 'onwettige blokkade' kunnen weerstaan dankzij nieuwe allianties en vriendschappen in Azië, waar de regering in Doha investeert.

Sterker dan ooit? Zo ver gaat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) niet. Maar wel zei het fonds vorige maand dat de blokkade 'te managen' is voor Qatar. Het IMF voorspelt voor dit jaar 2,6 procent economische groei en noemt de vooruitzichten positief. Het scheelt dat Qatar degelijk beleid voert en een aanzienlijke buffer heeft, aldus het fonds.

Die buffer is een spaarpot met zo'n 320 miljard dollar: het nationale welvaartsfonds waarin de gasopbrengsten zijn gestort. Door bezittingen af te stoten, kon Qatar vorig jaar snel geld terughalen om de bankensector te stutten. Dat was nodig omdat miljarden het land uitvlogen.

In die eerste weken van de boycot daalde de invoer met 40 procent vergeleken met een jaar eerder. De angst bestond aanvankelijk dat winkels leeg zouden raken, met maatschappelijke onrust tot gevolg. Maar Qatar herpakte zich snel. Zo vloog het 4000 koeien in voor een zuivelboerderij in de woestijn. In de beeldvorming stonden die vliegende koeien voor de daadkracht van Qatar.

Zoals Qatar voor verse producten als melk afhankelijk was geweest van Saudi-Arabië, kwamen ook veel goederen binnen via de Verenigde Arabische Emiraten. Inmiddels zijn de handelsroutes verlegd, via bijvoorbeeld Oman, en zijn Iran en Turkije belangrijke leveranciers geworden.

Islamitische militanten

De landen achter de blokkade beschuldigden Qatar ervan islamitische militanten te steunen. Ze kwamen met een lijst van dertien eisen. Zo moest Qatar het tv-station Al-Jazeera opheffen, de steun aan Iran intrekken en een Turkse basis nabij Doha sluiten. Maar de boycot heeft het omgekeerde effect gehad, schrijft de Syrische analist Marwan Kabalan, directeur van het Arab Centre for Research and Policy Studies, in een opinieartikel bij Al Jazeera. Qatar heeft nu juist sterkere relaties met Iran en Turkije.

Het zelfvertrouwen van Qatar spreekt uit de boycot die het vorige maand zelf afkondigde. Handelaren en winkeliers mogen geen goederen meer kopen uit de landen waarmee Qatar in conflict is. Door smokkel kwamen die het land nog wel binnen.

In het jaarverslag van Qatar Airlines over 2017 werd de crisis afgedaan in één alinea. Qatar Airlines blijft op de rest van de bestemmingen vliegenvolgens plan, veel meer stond er niet. Hoeveel kosten de vliegmaatschappij daadwerkelijk heeft gemaakt blijkt binnenkort, want het boekhoudkundige jaar eindigde 31 mei.

De minister van buitenlandse zaken van Bahrein zei laatst 'geen sprankje hoop' te hebben op een oplossing, aangezien Qatar niet aan de eisen wil voldoen. De minister van de Verenigde Arabische Emiraten zei te hopen dat Doha na een jaar verstandiger wordt. Maar in de ogen van Qatarezen, schrijft analist Marwan Kabalan, is het land nu zelfstandiger en onafhankelijker dan ooit. Wat hem betreft is de boycot mislukt.

Lees ook: De terroristische banden van Qatar zijn wel héél erg zichtbaar

De Verenigde Staten scharen zich achter de Golfstaten in hun conflict met Qatar. President Trump beschuldigde Qatar juni 2017 van steun aan terroristen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden