Na de stilte voor de slachtoffers van Lampedusa moet de EU stappen zetten

Het drama voor de kust van Lampedusa, waar meer dan 150 mensen op weg naar Europa lijken te zijn verdronken, tekent de wanhoop die veel vluchtelingen doet besluiten de oversteek te wagen: ze nemen het risico het leven te verliezen omdat ze geen perspectief meer zien in het land waar ze vandaan komen. Ook als het gaat om zogeheten 'economische vluchtelingen' is het belangrijk deze humanitaire kant van de zaak niet uit het oog te verliezen.

In het Europees Parlement werd gisteren een minuut stilte gehouden voor 'de slachtoffers van de immigratie' - op de tocht van Noord-Afrika naar Europa vallen jaarlijks naar schatting meer dan 1500 doden. Maar die stilte klinkt vals als de EU niet meer stappen zet om de vluchtelingencrisis aan te pakken.

Daarbij gaat het om het delen van de lasten, die nu nog vooral bij Italië terechtkomen, omdat het via Lampedusa de vooruitgeschoven post van de EU is. Maar het gaat ook om het zoeken naar oplossingen en uiteindelijk dus om het temperen van de wanhoop die mensen drijft om hun leven op het spel te zetten.

Samenwerking met de Noord-Afrikaanse landen is onontbeerlijk, en voor de omwenteling in Tunesië en de opstand in Libië gebeurde dat ook. De Italiaanse premier Berlusconi heeft juist deze week een overeenkomst gesloten met de nieuwe Tunesische regering, die ook zelf haar kusten zal moeten bewaken om de vluchtelingenstroom tegen te gaan.

Maar dergelijke samenwerking is alleen mogelijk met landen die hun burgers een minimum aan veiligheid bieden. Voor Libië geldt dat op dit moment niet en voor landen als Eritrea en Somalië - waar veel van de slachtoffers bij Lampedusa vandaan kwamen - evenmin. Voor mensen uit deze landen blijft opvang in Europa geboden en de EU moet daarin inderdaad als únie opereren: verdeel de vluchtelingen onder de lidstaten en draag de kosten gezamenlijk.

De EU-commissaris voor ontwikkelingssamenwerking Piebalgs voegde daar gisteren terecht nog een dimensie aan toe. Hij wees erop dat Europa kan bijdragen aan stabiliteit in Afrika door politieke en economische hulp te verlenen. "Anders blijven de immigranten komen, we kunnen geen Chinese muur om Europa bouwen," aldus Piebalgs, die speciaal Italië hekelde om zijn gierigheid in dit opzicht.

Het zou naïef zijn om te denken dat via ontwikkelingshulp alle vluchtelingendrama's voorkomen kunnen worden. Maar het is ook hemeltergend om na te laten wat langs deze weg wél mogelijk is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden