Na de orkaan is Haïti terug bij af

noodhulp | De orkaan Matthew heeft zware schade aangericht op Haïti, er zijn al honderden doden gevallen. Hulpverleners vrezen er nog veel meer.

"Gisteravond dacht ik: waar moeten we beginnen?" Hulpverlener Martine Haentjens klinkt af en toe vertwijfeld aan de telefoon vanuit de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. "We hebben alleen nog maar enkele foto's gezien, de situatie is echt afgrijselijk."

De Belgische Haentjens (55) werkt al 28 jaar voor verschillende hulporganisaties op Haïti, en werd recentelijk landendirecteur voor Cordaid. Die organisatie zegde gisteren in eerste instantie 50.000 euro toe voor de eerste noodhulp. Het Rode Kruis wil ruim 6 miljoen euro beschikbaar stellen voor de noodhulpfase.

Maar die fase is eigenlijk nog niet eens goed op gang gekomen, omdat de hulpdiensten de zwaarst getroffen gebieden niet over land kunnen bereiken. Daarom stijgt het dodental nog steeds gestaag door tot gisteren al ruim boven de 800, en voor veel meer wordt gevreesd.

"Er is een brug weggespoeld, en dat is de enige verbinding naar het zuiden", zegt Haentjens over het zwaar getroffen schiereiland Tiburon, waar Matthew afgelopen dinsdag met volle kracht overheen trok. "Ze zijn wel bezig de rivier weer te overbruggen, maar dit weekend zal dat nog niet klaar zijn. En de telefoons in het rampgebied doen het ook niet meer, dus we weten eigenlijk nog heel weinig over de werkelijke omvang."

De enige mogelijkheid om in veel rampgebieden te komen is per helikopter, maar daar zijn er niet veel van op het straatarme Haïti. Bovendien worden alle beschikbare helikopters al ingezet, en is het gebruik ervan duur. "Behalve het inwinnen van zoveel mogelijk informatie en het maken van plannen kan ik op dit moment niet veel meer doen", verzucht de hulpverlener.

Haentjens waarschuwt voor de uitbraak van ziektes. Vooral cholera, waar Haïti na de zware aardbeving in 2010 mee te maken kreeg. "Cholera kan nu snel om zich heen grijpen, omdat toiletten zijn overstroomd en mensen hun behoefte buiten doen. Als er niet snel en goed ingegrepen wordt kunnen veel mensen sterven aan deze ziekte."

Ook vreest zij voor de latere gevolgen van de orkaanramp. Veel bomen zijn afgebroken of ontworteld, daken van golfplaten zijn weggewaaid, en kleinvee zoals de geiten die veel mensen op Haïti houden, is dood. Gronderosie door de ontbossing op Haïti wordt een nog groter probleem. De vruchtbare grond die er nog was, is nu ook weggespoeld, denkt Haentjens.

"Op middellange termijn is er het risico van een hongercrisis, omdat de plantages verwoest zijn. Maniok en andere gewassen verrotten in de grond door de overstromingen. De overlevenden hebben nu niet alleen geen huizen meer, maar ook geen middelen van bestaan. Dat maakt hen nog kwetsbaarder voor de volgende stormen", zegt Haentjens. "In de jaren na de grote aardbeving van 2010 is Haïti langzaam weer tot leven gekomen. Maar nu staat de teller weer op nul."

De regering van Haïti heeft de noodtoestand nog niet uitgeroepen, maar de nood is zodanig groot dat dit wel zou moeten, vindt de landendirecteur van Cordaid. "Zo'n grote ramp was niet voorzien, en de voorraden van de hulporganisaties waren dus ook niet groot. Het meeste is inmiddels op. De voorraden van de overheid waren nog kleiner, en zijn al helemaal op. Het moet nu van de hulporganisaties komen, en er is massaal hulp nodig."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden