Na de operatie werd de linker haar 'emotionele borst'

interview | Gebruik geen oorlogsretoriek als het over borstkanker gaat, zegt Christine Daaleman (61). 'Dat ik leef, heeft niets met strijd te maken.' Ook andere vrouwen herkennen zich daar niet in, leert onderzoek van filosofe Marjolein de Boer.

Op haar 54ste verjaardag werd Christine Daaleman opnieuw geboren. Zo voelde het tenminste toen ze in een ziekenhuisbed wakker werd met 'een hele tennisbal minder borst'. "De kanker was weg, dus ik kon verder met mijn leven." Maar dat haar lichaam niet het oude was, merkte ze toen de wond ging ontsteken.

"Ik kreeg een gigadikke borst, die op knappen stond. Meerdere keren moest de dokter er met een slangetje vocht uithalen. Dat voelde niet jofel, om het voorzichtig uit te drukken. In het vrijen was het aftasten, wat konden mijn man en ik wel en niet met elkaar doen? Ook wantrouwde ik mijn eigen lichaam: ik had ondervonden dat ik er gezond uit kon zien, terwijl ik dat niet was."

Daaleman kreeg veel schouderklopjes dat ze 'de strijd tegen kanker had gewonnen'. Terwijl het voor haar na die 'overwinning' moeilijk was. "Ik maakte me boos over de oorlogsretoriek waarin iedereen, en zeker organisaties zoals Pink Ribbon, over de ziekte spraken. Zo van: als je de strijd maar aangaat, kun je de ziekte overwinnen. Maar dat ik leef, heeft niets met strijd te maken. Ik heb gewoon mazzel gehad dat het vroeg ontdekt is."

De dokter belde toen Daaleman met haar man door de Ardennen hobbelde in hun nieuwe camper. Hij had kleine spikkeltjes op de foto gezien. "Het zal wel meevallen", zei hij. Maar toen Daaleman eenmaal thuis in de 'mallemolen van het ziekenhuis' terechtkwam, bleek ze een tumor van acht millimeter te hebben. Een groot deel van haar borst moest worden verwijderd.

Eerder kreeg haar nicht al borstkanker. "Toen dacht ik: als ik dat ook krijg, dan halen ze de hele boel maar weg, dan weet ik zeker dat de kanker niet terugkomt. Toch dacht ik voor de operatie: shit, ik wil mijn borst niet kwijt. Borsten horen bij mijn vrouwelijkheid. Het is toch anders als ze een stuk uit je borst halen, dan een stuk uit je bil."

Daaleman stoorde zich ook aan de 'norm van verdoezelen', zoals ze dat noemt: dat een vrouw borstkanker heeft gehad, mag niet meer zichtbaar zijn. Zelf kón ze haar ontstoken borst simpelweg niet verbergen. Inmiddels heeft ze alleen nog een litteken op haar borst. "Je kunt het wel allemaal mooi proberen te maken, maar uiteindelijk is er niets moois aan."

Dat haar lichaam was veranderd, verwerkte Daaleman door te schilderen. Borsten met bloedrandjes, borsten met goud beschilderd, borsten met fel bestralingslicht erop. Zo vond ze met de tijd het vertrouwen in haar eigen lichaam terug, en leerde ze het opnieuw te waarderen. "Ik wil niet blijven leven in angst."

In haar dagboek beschreef Daaleman hoe haar twee borsten altijd hetzelfde hadden gevoeld tot de operatie. Maar daarna ging ze haar linkerborst de 'emotionele borst' noemen. "Als mijn man hem op een liefdevolle manier aanraakte, was dat speciaal. Het was geen gewone borst meer, maar een borst met een verhaal. Hij was er nog!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden