Na de oogst kwamen de brandplekken/Nieuw centrum inventariseert beroepsziekten

AMSTERDAM - Land- en tuinbouwers hebben tegenwoordig vaak een veldje van een kwart of een halve hectare bleekselderij. Het is een smakelijk, nieuw en goed verkoopbaar, maar bepaald geen onschuldig gewas. Dat bleek onlangs in West-Friesland.

Twee boerinnen, die bleekselderij hadden geoogst en daarna met hun armen in de zon zaten, kregen daar flinke brandplekken op. De Amsterdamse arts G. van der Laan raadpleegde wat buitenlandse vakliteratuur, bedacht dat bleekselderij wel eens een familielid zou kunnen zijn van de berenklauw en kon zo een verklaring voor de mysterieuze brandplekken geven. Van der Laan is hoofd van het Nederlands Centrum voor beroepsziekten (NCvB), dat is gevestigd in het Academisch medisch centrum van Amsterdam.

Het centrum begon een onderzoekje in Noord-Holland waaruit bleek dat zeker de helft van de mensen die met bleekselderij in aanraking kwam, huidafwijkingen vertoonde, allemaal veroorzaakt door sappen van de planten die op de huid terecht waren gekomen. Zo kon een waarschuwing rondgestuurd worden, in dit geval via de veilingen.

Om veel voorkomende beroepsziekten te kunnen terugdringen begint het NCvB met de registratie van 31 van deze aandoeningen, die ook in andere Europese landen worden bijgehouden. Tachtig bedrijfsartsen gaan gedurende een jaar door hen aangetroffen beroepsziekten doorgeven aan het Nederlands Centrum voor beroepsziekten, dat morgen officieel gaat werken. Later wil het AMC uitgroeien tot een landelijk expertisecentrum op het gebied van neurotoxologische aandoeningen. Dat zijn kwalen aan het zenuwstelsel, die veroorzaakt worden door giffen waarmee men bij het werk in aanraking komt.

Nederland loopt achter bij de registratie van beroepsziekten en daardoor ook bij de bestrijding daarvan. Die achterstand is ontstaan nadat in 1967 de WAO van kracht werd. Daardoor verviel de financiële prikkel om long- en huidaandoeningen, kanker, psycho-motorische stoornissen en doofheid - voor zover die met de arbeid samenhingen - te registreren. Daarvóór was de kennis over beroepsziekten nog wel aanwezig.

Het nieuwe centrum beperkt zich niet tot registratie, maar kan ook werknemers met een beroepsziekte adviseren en ondermeer gedragswijzen ontwikkelen voor de diagnostiek en het voorkómen van beroepsziekten.

In het AMC werkt reeds een 'solvent-team' dat zich bezighoudt met de bestrijding van het 'organo-psycho syndroom' op niveau van een topreferentie-ziekenhuis. Het OPS is een aantasting van het centrale zenuwstelsel die voorkomt bij huisschilders en tapijtleggers, arbeiders die vaak met oplosmiddelen werken.

het NCvB legt zich verder nog toe op het ontwikkelen van een informatie- en documentatiecentrum over beroepsziekten. Daarvoor heeft het centrum een subsidie van het Praeventiefonds. “Om effectief tegen nieuwe beroepsziekten op te treden, heb je nieuwe gevallen nodig”, zegt Van der Laan. “Het klinkt misschien niet zo prettig, maar oude gegevens of gegevens uit het buitenland maken te weinig indruk.

Hij komt met nog een praktijkvoorbeeld. “Eén geval is vaak al voldoende om een hele reeks beschermende maatregelen tot stand te brengen.

Sinds kort is er in de betonindustrie een uitgebreid programma om het stof te beheersen. Het komt de gezondheid van de arbeiders ten goede. Het kostbare programma is tot stand gekomen nadat in een betonfabriek in Rotterdam een geval van silicose was ontdekt bij een werknemer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden