Profiel

Na de ingreep bij KLM wordt Wopke Hoekstra plots beschouwd als premierskandidaat

Tijdens een persconferentie op het ministerie van financiën maakte Wopke Hoekstra dinsdag 26 februari bekend dat de staat aandelen in Air France-KLM had gekocht. Beeld ANP

De minister van financiën verliest zijn fletse imago. Plots wordt Wopke Hoekstra beschouwd als premierskandidaat.

Met de koop van aandelen in Air France-KLM betrad Wopke Hoekstra vorige week in één keer de politieke schijnwerpers. De minister van financiën had in eigen land tot nu toe een wat flets profiel, maar sinds de koop wordt hij geroemd als de man die de nationale trots uit handen van Frankrijk redde.

Partijgenoot en CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma noemde Hoekstra het afgelopen weekeinde zelfs als geschikte premierskandidaat.

De Tweede Kamer debatteert waarschijnlijk vandaag al met Hoekstra over de aandelenkoop. Binnen en buiten de coalitie reageerden partijen vorige week met gejuich op het besluit. Veel partijen vinden ook dat de marktwerking te ver is doorgeschoten. Hoekstra kan zich nu manifesteren als de man die daar daadwerkelijk paal en perk aan stelt.

Prominent

Traditioneel zijn ministers van financiën prominente bewindspersonen. Gerrit Zalm, Wouter Bos en Jeroen Dijsselbloem genoten allemaal een behoorlijke mate van populariteit. In Den Haag golden ze als invloedrijk. De minister van financiën gaat over de hele rijksbegroting, dus kijkt bij iedere collega over de schouder mee. Maar tot een week geleden had Hoekstra in eigen land nog niet het profiel dat bij zijn functie past.

In Europa kende men hem al wel als uitgesproken. Hij is de aanvoerder van een achttal kleinere noordelijke landen die zich sterk maken voor een open markteconomie en begrotingsdiscipline.

Deze ‘Hanze-coalitie’ komt uit de koker van premier Rutte, en was bedoeld om na brexit de Angelsaksische nadruk op vrijhandel hoog te houden. In de praktijk voert Hoekstra de Hanze-strategie uit door regelmatig met de gelijkgezinde ministers van financiën te overleggen.

De missie van de Hanze-landen draait inmiddels om meer dan vrijhandel. Ze willen voorkomen dat een nieuwe begroting voor eurolanden kwakkelende economieën gaat subsidiëren. De Franse president Emmanuel Macron wil dat graag, en Duitsland is geneigd hem tegemoet te komen.

Zelfvertrouwen

Hoekstra presenteert zich met zelfvertrouwen als tegenstander van deze plannen. In juli zei hij tegen deze krant dat de diplomatieke statuur van Nederland na brexit groeit, en dat hij voor collega’s in Parijs en Berlijn een belangrijker gesprekspartner is. Dan gaat hij er naar eigen zeggen stevig in. “Ik zit er voor het Nederlandse belang. Ik begrijp dat anderen een andere mening hebben. Zo is het leven.”

Met die houding haalde Hoekstra zich al voor de aandelenkoop de irritatie van zijn Franse collega Bruno le Maire op de hals. In november mochten journalisten van de Telegraaf en de Financial Times kort aanschuiven bij een gezamenlijk diner. Le Maire greep dat moment aan om Hoekstra en zijn noordelijke coalitie aan te vallen; hijzelf ‘geeft de voorkeur aan eerlijk zijn’, boven de tactiek om via aparte besloten clubjes wat te bereiken in Europa.

Mogelijk krijgt Hoekstra nu binnenlands ook de uitgesproken reputatie die hij al in Europa heeft. Het opvallende is dat waar Hoekstra in Europa zijn profiel dankt aan pleidooien voor de vrije markt, hij nu in eigen land lof krijgt vanwege staatsbemoeienis bij een privaat bedrijf.

Daarmee lost hij wellicht ook de belofte als politiek talent in die het CDA al vroeg in hem zag. In 2011 kwam hij op zijn vijfendertigste in de Eerste Kamer. Vanuit die positie schreef hij het verkiezingsprogramma voor de verkiezingen van de Tweede Kamer in maart 2017.

Lees ook: 

Minister Hoekstra: “Ik zit daar voor het Nederlandse belang en moet doen wat ik het beste vind voor dit land.” 

Wopke Hoekstra, minister van financiën, stelde vorig jaar zijn eerste rijksbegroting op. Trouw sprak hem over geld uitgeven, de moraal van bankiers en de toekomst van Europa.

Bemoeienis met KLM kan het diplomatieke aanzien van Nederland vergroten

Ook VVD-ministers willen zich tegenwoordig actief met de markt bemoeien, zoals bij Air France-KLM. Dat leidt nu tot irritatie in Frankrijk, maar kan weleens gunstig uitpakken voor het imago van premier Rutte  in Europa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden