Na de dood zien we de waarheid

Wat het leven zegt of verzwijgt over het bestaan, weet je pas als je ouder bent. Oude denkers beantwoorden vragen over leven, dood en God. Vandaag: Ietske Jansen (1922), de eerste vrouwelijke hervormde predikant.

Wat is geluk?

,,Dat je je op een bepaald moment bewust bent dat je bent waar je wezen moet. Dat je beseft hoe veel je gekregen hebt.''

Wanneer was u gelukkig?

,,Ik herinner mij een moment dat ik me echt bewust realiseerde dat ik gelukkig was. Ik heb jaren samengewoond met een oudere collega, mijn voorganger in de gemeente waar ik stond. De gemeente was heel open en gaf ons vertrouwen. Gemeenteleden zeiden: 'Nou dominee, dan bent u niet alleen'. Dat was in Noord Holland, een gebied met ruimte en frisse wind. Ik was beroepen in een andere gemeente en zo waren wij verhuisd naar een mooie pastorie. Ik zat achter mijn bureau en realiseerde mij: ik ben gelukkig.''

Wat is de zin van het leven?

,,Het lijntje naar boven. Zo noemde Albert Plesman dat, de oprichter van de KLM. Tegenwoordig heet dat 'spiritualiteit'. Alles wat je doet, beleeft, al je relaties zijn daarin betrokken. Het is zo iets als even stilstaan en je openstellen naar boven. Het gaat er om dat je die dimensie de ruimte geeft. En dan goed opletten op kleine aanwijzingen in het gewone leven om je heen of van binnen.''

,,Je bent niet meer alleen op jezelf bezig, niet langer 'eigenmachtig'. In die relatie ligt de zin van mijn leven besloten. Ik ben enorm dankbaar voor de Bijbel. Dat is een ongelooflijk rijk boek. Vol tegenstrijdigheden, net als het leven zelf. Maar van een diepte en een breedheid - daar ben je een leven lang niet op uitgekeken.''

Wat vond u het meest zinvol in uw leven?

,,Die momenten, dat ik gevolg heb gegeven aan wat me van boven werd geïnspireerd. Dat was: het theologie gaan studeren, het gaan samenwonen met mijn partner, en het aangaan van een diep en langdurig pastoraal contact. Het eigenaardige is dat ik me tegen al deze aangelegenheden telkens verzet heb. Maar als ik dan toegegeven had, bleken het juist de meest waardevolle elementen in mijn bestaan te zijn.''

Is uw visie op het leven anders dan 50 jaar geleden?

,,Nee, die is niet anders geworden, wel aanmerkelijk verdiept en verrijkt. Mijn eigenlijke ontkennende periode lag vóór die 50 jaar, in mijn tienerjaren. In mijn puberteit was er een crisisperiode. Ik dacht: 'Hoe kan dat nou, God is liefde en toch die oorlog'. Maar op een bepaald moment heb ik gezegd: 'Ik geloof'. Vanaf dat moment had mijn leven een ondergrond. Dat is zo gebleven. Die ondergrond is voor mij een levend contact met boven.''

Hoe wilt u onthouden worden?

,,Als een open en dankbaar mens.''

Wie is God?

,,Als mens kan ik onmogelijk zeggen wie God is - dat gaat mijn dimensies te boven. Ik spreek hem aan met Vader. Het is een relatie waarin ik leef. Ik besef heel goed, dat iemand ook kan leven zonder in zo'n relatie te staan. Je kan jezelf een heel eind redden. Je hebt als mens ongelofelijk veel mogelijkheden en ruimte gekregen. God laat zich voor mij kennen als ik tot zijn orde geroepen word.''

,,Met 'zijn orde' bedoel ik dat de gang van zaken een overeenkomstige loop heeft met zijn wezen. Zijn wezen is liefde. Ik ervaar die liefde als een diamant, lichtstralend, veelzijdig en weerstandskrachtig. Liefde houdt in dat er volledig respect voor de ander is. In liefde ben je vrij om je eigen beslissingen te nemen, om 'ja' en 'nee' te zeggen. Goed en kwaad zijn geen op zichzelf staande grootheden, het zijn de gevolgen van ons ja of nee, van onze innerlijke houding. De duivel is de personificatie van het kwaad, van het 'nee' zeggen.''

Wat gebeurt er na de dood?

,,Een doorgang, zoiets als 'het dal van de schaduwen des doods', uit Psalm 23, waar aan het eind God je opwacht en overneemt en samen met jou je leven bekijkt. Op een wijze die past bij wie je bent. Of er een hemel is, zie ik wel. Ik weet niet of je na de dood dichter bij God komt. Er blijft altijd een eerbiedige afstand. Want ik ben schepsel en hij is schepper''

Bent u er bang voor?

,,Nee, helemaal niet. Ik verheug mij er op dat je eindelijk alles in waarheid mag zien. Jezelf in allerlei reacties en relaties. Gebeurtenissen in politiek en wetenschap en de wereld. Nu zien we alles betrekkelijk, Paulus zegt: 'als in een spiegel'.''

Wat kunnen we nog van u verwachten?

,,Op dit moment studeer ik nog veel in groepsverband. Ook wil ik blijven reizen en anderen laten delen in mijn ontdekkingen. Verder hoop ik een zo bruikbaar mogelijk medemens te zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden