Na 354 jaar giet Petit & Fritsen geen klokken meer

reportage Directeur Frank Fritsen: Het geluk van mijn zoon gaat boven dit eeuwenoude familiebedrijf

'Klokkengietery Petit & Fritsen' staat in jugendstil-letters op het gebouw aan de rand van Aarle-Rixtel. 'Geen rondleidingen', meldt een bordje naast de deur. Koninklijke Petit & Fritsen is een van de oudste familiebedrijven van ons land: zeker 354 jaar. Ouder wordt het niet. Directeur Frank Fritsen heeft geen opvolger.

"Ik kan niet doorgaan tot ik in het kistje val", zegt Fritsen (1958), de tiende generatie aan het roer. De klokken uit Nederland zijn wereldberoemd om hun zuivere klankkleur. Petit & Fritsen maakte er jaarlijks honderden.

Op 1 mei neemt Koninklijke Eijsbouts, tot voor kort de grote concurrent, de activiteiten over. Dat bedrijf is dan nog de enige Nederlandse klokkengieter. Eijsbouts zit in Asten, aan de andere kant van Helmond. Geen toeval: de leem in deze streek was vroeger uitermate geschikt om mallen te maken.

Achter het ouderwetse met eikenhout gelambriseerde kantoor van Fritsen ligt de oude gieterij. De houtgestookte gietoven rijst op tot het dak. Het is de oudste nog werkende van de wereld, stelt directeur Fritsen.

Hij is geen man die met smaak anekdotes opdist uit de familiehistorie. Die vindt hij niet van belang. Ook wat er nu met de oven en het gebouw uit 1906 gebeurt, interesseert Fritsen 'geen bal'. Het is maar steen.

Maar als hij spreekt over het gietproces glimmen zijn ogen. "We maken producten voor de eeuwigheid", zegt hij. In de hal achter de gieterij ligt een klokkenspel dat het bedrijf verliet rond Fritsens geboorte. Nu is het terug: het frame moest hersteld worden. "De klokken zelf slijten niet. Die zien er beter uit dan ik", zegt Fritsen.

Hij excuseert zich en loopt naar een naastgelegen ruimte. Een medewerker slaat er met een hamer tegen en houdt er een microfoon bij. Fritsen kijkt ingespannen naar het uitslaan van metertjes op een kastje. Goedgekeurd. Fritsen wil weinig kwijt over het stemproces. "Een bakker zegt ook niet wat hij in zijn deeg doet."

Voorvader Nicolas Julien begon het bedrijf in 1660 in Lotharingen. Eind zeventiende eeuw kwam hij naar Nederland. Na de Tweede Wereldoorlog groeide Petit & Fritsen tot een bedrijf met tachtig medewerkers. Het moest alle door Duitsland gestolen klokken vervangen. Daarna richtte het zich op export naar Noord- en Zuid-Amerika en Azië. De klok van de Dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte is in Nederland de bekendste 'Petit & Fritsen'. Als hij hem hoort luiden, is Fritsen nog altijd trots.

Zijn zoon heeft meegelopen in het bedrijf, maar 'zijn hart ligt niet bij het mooie vak', zegt de directeur. Het geluk van zijn zoon vindt hij het belangrijkst. "Toen ik het contract met Eijsbouts had getekend, stuurde hij me een berichtje. 'Pap proficiat, er is een last van mijn schouders gevallen.' Daarmee zeg ik genoeg."

Nu staan de laatste rijen glanzende klokken gereed voor transport naar België, Thailand en de Filippijnen. Er werken zeventien mensen bij Petit & Fritsen, waarvan ongeveer de helft straks bij Eijsbouts aan de slag gaat.

Op 11 april goot Fritsen de laatste klok. Natuurlijk deed dat pijn, zegt hij. "En tot ik mijn laatste adem uitblaas, zal het pijn blijven doen."

Nieuwe generatie bij familiebedrijf

Bijna 70 procent van de Nederlandse bedrijven is een familiebedrijf, schat Nyenrode Business University. Ze zorgen voor de helft van de werkgelegenheid in Nederland.

Een derde van de familiebedrijven denkt erover om de zaak nu aan de volgende generatie te verkopen. Dat blijkt uit een enquête van de ING-bank. Bedrijven zijn door de crisis minder waard, en kinderen zijn dus goedkoper uit. Vanwege de lagere waarde kiezen juist weinig ondernemers ervoor om nu hun bedrijf buiten de familie te verkopen, zoals de Petit & Fritsen in Aarle-Rixtel doet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden