Update

Na 35 jaar danst de Voyager bij grens zonnestelsel

Beeld afp

Voyager 1, de ruimtesonde die de Nasa in 1977 lanceerde, nadert het einde van ons zonnestelsel en 'danst misschien al op de grens' met de interstellaire ruimte. Dat melden wetenschappers naar aanleiding van de 35ste verjaardag van het project.

Ze stellen dat het 'dagen, maanden of jaren' kan duren voordat de sonde de interstellaire ruimte betreedt. In mei namen de wetenschappers een sterke stijging van kosmische straling op het toestel waar, waardoor ze dachten dat de sonde zich in de buurt van de heliopauze zou kunnen bevinden. Die wordt beschouwd als de grens tussen ons zonnestelsel en de interstellaire ruimte.

Nasa noemde Voyager 1, die zich momenteel op 18 miljard kilometer van de zon bevindt, en Voyager 2 'de meest afgelegen actieve vertegenwoordigers van de mensheid en haar verlangen om te ontdekken'.

Langst actief
Voyager 1 en Voyager 2 werden beide gelanceerd in 1977. Van alle sondes zijn zij daarmee niet alleen het verst gekomen, maar ook het langst actief. Niemand wist van tevoren hoe lang de sondes het zouden uithouden. Momenteel bevinden ze zich, elk in een andere richting, op miljarden kilometers afstand. Op hun reis door het zonnestelsel deden de Voyagers Jupiter en Saturnus aan. De Voyager 2 sloeg vervolgens af richting Uranus en Neptunus. De Voyager 1 gebruikte de zwaartekracht van Saturnus om zich naar de rand van het zonnestelsel te slingeren.

Dat de twee ruimtevaartuigen nog stammen uit de jonge dagen van de ruimtevaart, is vooral te zien aan het beperkte computergeheugen dat ze hebben: 68 kilobyte. Ter vergelijking: een iPod Nano (8-gigabyte) is honderdduizend keer krachtiger. Het versturen van de gegevens naar de aarde kost ook flink wat tijd, bijna 17 uur, maar dat komt vooral door de grote afstand.

Ook de goudkleurige grammofoonspelers die de twee sondes bij zich hebben, laten zien in welk tijdperk ze de aarde hebben verlaten. De apparaten worden gebruikt om eventueel buitenaards leven kennis te laten maken met muziek en geluiden van onze planeet. Ze zijn nog niet van pas gekomen.

Ontdekkingen
Wel hebben de twee sondes al een scala aan ontdekkingen naar de aarde gestuurd, variërend van uitbarstende vulkanen op Jupiters maan Io, aanwijzingen voor de mogelijke aanwezigheid van een oceaan onder het ijsoppervlak van de maan Europa (eveneens van Jupiter) tot tekenen van een methaanregen op de maan Titan (Saturnus).

De camera's van de Voyagers werden al lang geleden uitgeschakeld. Maar de sondes (die ongeveer zo groot zijn als een semi-compacte auto), hebben nog wel werkende instrumenten aan boord waarmee magnetische velden, kosmische straling en geladen deeltjes gemeten kunnen worden. De gegevens worden op aarde geanalyseerd door twintig parttimers; er houdt zich geen fulltime-personeel meer met de missies bezig.

Nu blijkt dat de sondes het zo onverwacht lang uithouden, is hun missie omgedoopt tot een grote tour door het zonnestelsel. De dubbele missie heeft tot nu toe omgerekend 2.94 miljard euro gekost. De sondes hebben nog genoeg brandstof om het tot 2020 uit te houden. Tegen die tijd, hoopt de NASA, zullen ze al wel tussen de sterren rondzweven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden