Na 250 jaar kolenindustrie sloot vandaag de laatste mijn van Duitsland

Donkere wolken boven de laatste mijn van Duitsland. De Prosper-Hanielmijn bij Bottrop sloot vandaag. Beeld AP

Het is de laatste kolenmijn in Duitsland: de Prosper-Hanielmijn in de westelijke stad Bottrop. Gisteren kwamen de laatste mijnwerkers naar boven, de mijn ging definitief dicht. 

Met de sluiting kwam vrijdag een eind aan 250 jaar kolenindustrie in het Ruhrgebied. Niet zonder toeters en bellen: president Frank-Walter Steinmeier en ­Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, sloegen het tafereel gade, samen met zo’n vijfhonderd gasten.

“Het einde van een tijdperk”, noemde een afgevaardigde van de Duitse regering het sluiten van de laatste mijn. “De koolwinning heeft de industrialisering en welvaart van heel Duitsland mogelijk gemaakt.”

Piekmoment

Bij de opening van de mijn in 1863 was Bottrop nog een dorp. De mijn en de fabrieken zorgden voor een snelle groei van de stad, die inmiddels zo’n 116.000 inwoners telt.

De kolenindustrie voorzag op het piekmoment in de jaren vijftig van de vorige eeuw een half miljoen Duitsers van werk, maar met de jaren was er steeds meer subsidie nodig om de boel draaiende te houden. Jaarlijks ging er bijna een miljard euro naar de mijnen in het Ruhrgebied. Dat werd vooral gedaan vanwege de werkgelegenheid.

De kolen liggen inmiddels zo diep dat winning echt te duur wordt. Mijnwerkers van onder de vijftig worden opgeleid voor een andere baan, wie ouder is dan vijftig mag direct met pensioen.

Een geëmotioneerde mijnwerker bij de sluiting van de laatste kolenmijn van Duitsland. Beeld EPA

Energietransitie

Met het oog op de energietransitie is het logisch om de mijnen te sluiten. Duitsland wil in 2050 ten opzichte van 1990 80 tot 95 procent minder CO2 uitstoten. De CO2-uitstoot bij het verbranden van kolen is veel groter dan bij energie uit andere bronnen. Maar het alternatief voor de gesloten mijnen zal het klimaat vooralsnog niet helpen: de energiecentrales blijven draaien op geïmporteerde kolen uit het buitenland. 

Het sluiten van de zwarte kolenmijnen kan gezien worden als een test voor de toekomst, want ook de nog viezere bruinkoolmijnen moeten dicht. Zover is het nog niet. Duitsland is zeer afhankelijk van de tientallen bruinkoolmijnen in het land. Een onderzoekscommissie komt in februari met aanbevelingen over hoe de mijnwerkers het beste aan een nieuwe baan kunnen worden geholpen. Het voornemende bruinkoolmijnen te sluiten, leidde dan ook tot flink wat protest.

Toen de ‘kolencommissie’ eind oktober bijeenkwam in Bergheim, ook in het Ruhrgebied hadden duizenden mijnwerkers zich daar verzameld om te protesteren tegen het verdwijnen van hun baan. Zij drukten de commissie op het hart geen overhaaste beslissingen te nemen.

Pionier

Toch moet de klus snel geklaard worden, zegt Hans Joachim Schellnhuber van het klimaatinstituut in Potsdam tegen persbureau AP. “Stapje voor stapje kan niet meer.” Wereldwijd zijn er nog honderden kolenmijnen in gebruik. Schellnhuber hoopt dat Duitsland een pionier kan worden in de overgang van fossiele energie naar schone energie.

Duitsland is voor bijna 40 procent van de energievoorziening afhankelijk van kolencentrales. Lange tijd werd ingezet op kernenergie als alternatieve energiebron, maar na het ongeluk in Fuku­shima in Japan werd besloten dat alle kerncentrales uiterlijk 2022 dicht moeten.

Ook Nederland zit in die transitie: de mijnen zijn al jaren dicht, maar de laatste energiecentrales die nog kolen verstoken, mogen dat tot 2030 blijven doen.

Lees ook

Schone techniek uit vuile kolenmijn kan drie miljoen huizen verwarmen

Het Limburgse mijngebied heeft zichzelf opnieuw uitgevonden. De voorraadkamer van het ‘zwarte goud’ kan de grootste leverancier van schone aardwarmte worden.

Groen Duitsland blijft in de ban van vervuilend bruinkool

Al in DDR-tijden was bruinkool de motor van de Lausitz, en trouwens van de hele socialistische staat. De inwoners waren trots op hun industrie, ook al braakten de schoorstenen nog veel viezere rook uit dan nu. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden