Mysterieuze moordzaak nadert ontknoping

Was de veroordeling van twee zwagers wegens verkrachting en moord een gerechtelijke dwaling? Het hof heeft het laatste woord. Vandaag starten de verhoren van 35 getuigen en deskundigen.

LEEUWARDEN - Vrijspraak voor de zwagers Wilco Viets en Herman Du Bois die zijn veroordeeld voor verkrachting en moord: op die uitkomst van het Putten-proces dat vandaag voor het gerechtshof in Leeuwarden wordt voortgezet, rekent in elk geval oud-politiecommissaris Jan Blaauw. Hij is de eerste van 35 getuigen en deskundigen die deze week worden verhoord.

Blaauw schreef een dik boek over de Puttense moordzaak. Daarin voorspelt hij dat deze zaak ooit de geschiedenis zal ingaan als de grootste dwaling in de Nederlandse rechtspraak. Het moment waarop kan worden vastgesteld of hij gelijk heeft is nabij, want het Leeuwarder hof is de laatste instantie die zich over het dossier buigt.

Viets (1971)en Du Bois (1960) werden in 1995 door de rechtbank in Zutphen en het hof in Arnhem schuldig bevonden aan verkrachting van en moord op de 23-jarige Christel Ambrosius op 9 januari 1994, in het huisje van haar oma aan de rand van het bos bij Putten. Ze kregen in hoger beroep tien jaar cel opgelegd (in 2000 zat hun straf erop). Dat was verbazingwekkend, aangezien spermasporen op het lichaam van het slachtoffer zeker niet van hen waren.

Kern van het bewijs vormden evenwel de talrijke verklaringen van de zwagers én van ooggetuigen Gerrit Schuchard (hun stief-schoonvader) en Willem Bettink. En dan was er nog een vezel op een broek van Du Bois, die overeenkwam met een vezel op de plaats van het delict.

Wilco Viets en Herman Du Bois werden kort na het misdrijf gearresteerd. Getuigen hadden de politie verteld dat ze de zondagmiddag van de moord in het bos een Mercedes hadden gezien met meerdere mannen erin. Het zou de wagen van Gerrit Schuchard kunnen zijn geweest. Die had de gewoonte om 's zondags door de bossen te tuffen.

Onder anderen Viets en Du Bois -de partners van zijn stiefdochters- gingen meestal mee. Onderweg lieten de mannen de honden van Schuchard uit, lazen ze seksboekjes en dronken ze bier. Op de vraag of zij ook de bewuste middag in het bos waren, is wisselend geantwoord met ja en nee.

Blaauw en misdaadverslaggever Peter R. de Vries hebben na het hoger beroep met een eigen onderzoek van de zaak twijfel gezaaid over de juistheid van de veroordeling. Alle bekentenissen en beschuldigingen zouden het resultaat zijn van de zware druk die de politie zou hebben uitgeoefend plus een portie domheid aan de kant van de verdachten.

Toch is de reconstructie die Blaauw maakte niet zonder meer overtuigend, hoe vaak hij in zijn analyse ook woorden gebruikt als 'wonderlijk', 'heel vreemd' en 'opvallend' om aan te geven dat de vier mannen maar wat zaten te zwetsen.

En al heeft naderhand ook rechtspsycholoog P. van Koppen gezegd 'dat de kans zeer wel aanwezig is' dat de politie misleidingtechnieken gebruikte, het blijft wel knagen: alle verhalen over de eigen en andermans betrokkenheid. Zijn die allemaal bij elkaar gefantaseerd en gelogen om van het 'gezeur' van de rechercheurs af te zijn? Verder bevatten de verklaringen weliswaar een boel tegenstrijdigheden maar op een aantal niet-onbelangrijke punten is er ook overeenstemming. Uiteindelijk trokken Viets en Du Bois alle bekentenissen in.

G. Knoops, hun advocaat, zal tijdens het proces met een serie 'nieuwe feiten' komen waaruit eveneens zou blijken dat het politiewerk beneden peil was en dat ten onrechte niet naar andere mogelijke daders is gezocht.

Het zwakste aspect van de veroordeling blijft echter hoe dan ook dat dna-onderzoek Viets en Du Bois in elk geval wat betreft de verkrachting vrijpleitte.

De vorige rechters hebben blijkbaar aangenomen dat de verdachten zelf niet zijn klaargekomen maar tijdens hun daad sperma naar buiten hebben 'gesleept' van een man met wie Christel Ambrosius eerder seksueel contact zou hebben gehad. De gynaecoloog T. Eskes, die vandaag ook wordt verhoord, had in algemene zin die mogelijkheid tegenover justitie bevestigd, maar zei later dat dit in de zaak-Putten niet zo kan zijn gegaan. Dat feit deed de Hoge Raad tot herziening besluiten. Het zou dan ook verrassend zijn als het Leeuwarder hof toch nog ruimte ziet om wettig en overtuigend bewezen te achten dat Wilco Viets en Herman Du Bois verkrachters en moordenaars zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden