Mysterieuze diamantmiljardair

De Israëlische zakenman Beny Steinmetz vergaarde een fortuin in de mijnbouw, maar raakte in de knel door een smeergeldaffaire.

Beny Steinmetz werd miljardair met diamantenhandel, mijnbouw en vastgoed. Een smeergeldaffaire in Guinee brengt zijn imperium aan het wankelen.

Augustus 2013. Rechercheurs doorzoeken in Genève de woning en het privé-vliegtuig van Benjamin (Beny) Steinmetz. De actie is groot nieuws in Zwitserland, waar de Israëlische miljardair sinds 2010 woont.

Steinmetz en nieuws; het is een contradictio in terminis want Steinmetz hecht aan zijn privacy, mijdt de publiciteit en staat journalisten hoogst zelden een interview toe.

Maar nu is zijn portret in alle media te vinden. Hij is verzeild geraakt in een corruptieaffaire die aanvankelijk alleen een van zijn bedrijven leek te raken. De zaak draait om BSG Resources, dat in 2008 twee mijnconcessies verkreeg in het Afrikaanse land Guinee. Vooral de tweede, voor de ontginning van de ijzerertslagen in het Simandou-gebergte, was opmerkelijk. Kort daarvoor was dezelfde concessie verleend aan het Brits-Australische mijnconcern Rio Tinto. Maar in juli besloot de regering van Guinee dat Rio Tinto een deadline had gemist en december 2008 werd de helft van de mijn aan BSGR gegeven.

Al snel gingen verhalen rond dat BSGR zich schuldig had gemaakt aan omkoping. En later stelde een regeringscommissie dat er inderdaad sterke bewijzen waren dat BSG Resources de vierde vrouw van de president had omgekocht. Deze echtgenote, het voormalige model Mamadie Touré, erkende steekpenningen te hebben aangenomen en werd informant van de FBI, die in de VS de zaak onderzoekt.

In 2014 ontnam de regering van Guinea BSGR de mijnconcessies. In een arbitragezaak in Parijs vecht BSGR deze ontneming nog steeds aan.

Ondanks de verklaringen van Mamadie Touré en lopende strafrechtelijke onderzoeken in de VS, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland houden zowel BSGR als Beny Steinmetz zelf vol dat ze onschuldig zijn. Bedrijf en eigenaar hebben dan ook veel te verliezen. En het woord verliezen komt niet voor in het woordenboek van de man, wiens motto naar verluidt is 'the sky is not the limit but merely the beginning'.

Beny wordt in 1956 in de Israëlische stad Netanya geboren als het vierde kind van het echtpaar Rubin en Esther Steinmetz. De firma Rubin Steinmetz and Sons is een van de eerste diamanthandelaren van Israël. Na drie jaar verplicht als soldaat te hebben gediend, trekt Beny naar Antwerpen waar hij gaat werken voor de vooraanstaande diamantair Abraham Laub. Van hem leert hij alles wat er over deze edelsteen te leren valt. Achttien jaar zal hij in België blijven wonen.

Samen met zijn broer Daniel begint hij de Steinmetz Diamond Group (SDG) die al snel de vleugels uitslaat naar Zuid-Afrika, Namibië, Botswana en India, om maar enkele landen te noemen.

SDG wordt later onderdeel van de Beny Steinmetz Group Resources (BSGR) dat zich niet alleen richt op de diamanthandel maar ook op onroerend goed, mijnbouw, olie en gas en financiering. In 2010 verhuist Beny met zijn vrouw Agnes, zijn oude schoolliefde, naar Zwitserland. Met haar krijgt hij vier kinderen.

Steinmetz weet met zijn imperium een groot vermogen te vergaren. In mei 2015 berekent zakenblad Forbes het vermogen van Beny Steinmetz op 2,8 miljard dollar.

Maar het bedrijf achter die rijkdom is een vrijwel onontwarbare kluwen van vennootschappen, grotendeels gevestigd in belastingparadijzen als de Kanaal- en de Britse Maagdeneilanden.

Ook in Nederland zijn rond de vijfentwintig aan BSGR gelieerde brievenbusfirma's gevestigd. Het complexe concern wordt gecontroleerd door Balda, een stichting in Liechtenstein. In een zeldzaam interview met de Israëlische zakenwebsite ynetnews.com zegt Steinmetz in juni 2013 dat hij een begunstigde van die stichting is. Een officiële functie bij BSGR bekleedt hij niet: 'Ik neem geen beslissingen, noem me maar een adviseur.'

De ophef in Guinee lijkt een icarusmoment voor Steinmetz. In maart 2014 maakt het Zwitserse dagblad Le Temps bekend dat Beny zijn aandelen in de diamanttak Diacore International verkoopt aan zijn broer Daniel. Uit de Panama Papers blijkt dat Daniel met zijn echtgenote via twee stichtingen 50 procent van de aandelen bezit. De andere helft is via een stichting in handen van zijn vriend Nir Livnat.

En daarmee is de kous niet af. In november 2015 beslist een rechtbank dat Zwitserland in beslag genomen documenten over de mijnaffaire mag overhandigen aan het Amerikaanse ministerie van justitie. Een maand geleden besluit een Roemeense rechter dat er een arrestatiebevel tegen Steinmetz mag worden uitgevaardigd.

Voor de man voor wie de hemel slechts het begin is, komt de grond akelig dichtbij.

Aan dit artikel werkten mee Siem Eikelenboom (FD), Gaby de Groot (FD), Jan Kleinnijenhuis (Trouw) en Karlijn Kuijpers (Trouw).

undefined

Panama Papers

De Panama Papers gaan over de administratie van Mossack Fonseca. Dit adviesbureau uit Panama zet vennootschappen op in belastingparadijzen voor klanten uit de hele wereld.

De MF-database kwam terecht bij de Süddeutsche Zeitung, die de informatie deelde met het International Consortium of Investigative Journalists en in Nederland met Trouw en het Financieele Dagblad.

undefined

Onderzoek

Vorige week bleek uit onderzoek van Trouw en het FD al dat ABN Amro vermogende klanten via zijn vestiging in Guernsey uit het zicht houdt door namens hen op te treden als eigenaar of bestuurder, zogeheten nominee-diensten. ABN Amro stelt dat zij zich in dat geval aan alle regels houden. Minister Dijsselbloem van financiën heeft aangekondigd dat de Belastingdienst onderzoek gaat doen naar die dienstverlening.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden