muziek

AMSTERDAM - Een staalkaart van de twintigste-eeuwse muziek in miniaturen, dat is misschien nog de beste omschrijving voor het programma dat Pierre Boulez afgelopen zaterdagmiddag in het Amsterdamse Concertgebouw dirigeerde.

Behalve zijn eigen Ensemble InterContemporain uit Parijs leidde Boulez ook de BBC Singers uit Londen. Met zijn vijfenzeventig jaar is dit omroepkoor juist iets ouder dan de beroemde Franse dirigent en componist zelf. Net als Boulez heeft het koor zijn sporen op het gebied van de uitvoering van hedendaagse muziek ruimschoots verdiend.

Het had dan ook een belangrijk aandeel in de Matinee: in korte stukken van Webern, Bartók en Stravinsky lieten de BBC Singers overtuigend horen, hoezeer ze in die lange periode met het basisrepertoire van de bijna voltooide eeuw vergroeid raakten.

Harmonieus

Geroutineerd en harmonieus klonk het a capella zingende koor bijvoorbeeld in 'Entflieht auf leichten Kühnen', een jeugdwerk van Anton Webern uit 1908, waarmee het concert opende. Maar vooral ontplooiden de zangers zich tijdens de alliantie met het ensemble in de twee langere, na-oorlogse stukken die op het programma stonden. Bijna een half uur duurde '. . .amg. . .' van de Britse componist Harrison Birtwistle (ook zelf aanwezig) op archaïsche tekstfragmenten van dichteres Sappho.

Krachtig en zeker nog niet gedateerd klonk het uit 1978 daterende stuk, met veel koper en slagwerk in de hoogste en laagste regionen. Niettemin laat de specifieke Birtwistle-stijl ondanks de rijke variatie aan klanken altijd een wat rigide indruk achter. Misschien is het Britse flegma er debet aan: alsof achter elke noot geschreven staat: 'I beg your pardon'.

Spanning

Zonder deze wat stijve zelfbeheersing en vol lyrische ontboezemingen en exuberantie dirigeerde Boulez zijn eigen 'cummings ist der dichter' uit 1970. Hier wist de dirigent waarlijk spanning te creëren en het beste uit zijn voortreffelijke musici naar boven te halen. De betrokkenheid bij zijn eigen compositie, die hij in 1986 nog reviseerde, openbaarde zich en sloeg over op de afgeladen zaal.

In de beide instrumentale miniaturen van Webern (Fünf Stücke opus 10 en Konzert opus 24) die hieraan voorafging ontbrak een zo grote betrokkenheid. Solide, maar een beetje gewoontjes en zonder de immense spanning die soms zomaar uit deze notenbouwseltjes op kan stijgen, vertolkten de musici deze kleinodieën.

Pas op het eind, na Stravinsky's vrolijke 'Boerenliederen' uit 1954 voor vrouwenkoor en vier hoorns, keerde in de zaal iets terug van de betovering die Boulez eerder in zijn eigen compositie teweegbracht. Met eenzelfde geladenheid dirigeerde hij de 'Drie dorpstaferelen' van Béla Bartók uit 1926. Met Oost-Europese verve mengden de dames BBC Singers hun vocale kleuren met die van de instrumentalisten in een aangrijpend wiegelied en een uitbundige dans.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden