muziek

UTRECHT - Liefhebbers van slagwerk kunnen vanavond in de Haagse Anton Philipszaal met volle teugen genieten. Vruchtbare samenwerking tussen het Residentie Orkest en de Slagwerkgroep Den Haag leverde een programma op om van te smullen.

ADRIAAN HAGER

Een voorproefje van dat concert gaven beide ensembles woensdagavond in het Muziekcentrum Vredenburg en het succes was groot. Bindende factor in het geheel was dirigent Reinbert de Leeuw. Wie beter dan hij kan zo iets tot een belevenis maken? De concerten worden gegeven als onderdeel van het Slagwerkfestival The Big Bang waarin diverse ensembles tot en met 25 januari behalve in Utrecht en Den Haag ook optredens verzorgen in Amsterdam, Brussel en Hamburg.

De Slagwerkgroep Den Haag werd in 1977 opgericht en de afgelopen twintig jaar hebben de leden op tal van buitenlandse festivals, inclusief Amerika en het Verre Oosten, het bestaansrecht van hun ensemble bewezen. Fascinerend hoogtepunt van het Vredenburg-programma was de Nederlandse première van 'From me flows what you call time', voor vijf slagwerkers en orkest van de in 1996 overleden Japanse componist Toru Takemitsu. De componist creëert op even verfijnde als bezonken wijze een mysterieuze wereld waarin hij de toehoorder stap voor stap binnen leidt.

De vijf slagwerkers, opgesteld rondom het orkest, lijken met hun uitgebreide instrumentarium een eigen weg te gaan, maar zijn door verticaal gespannen kleurlinten op symbolische wijze met elkaar verbonden. Een werk vol tederheid en melancholie, een adembenemend kijk- en luisterspel. Van de vertolkers werd uiterste concentratie gevraagd, een concentratie die zij maximaal wisten te realiseren.

Dat gold ook voor 'Okho' voor drie djembé-bespelers van Xenakis, de componist die zich met name op het terrein van het slagwerk een grote naam heeft verworven. Met wiskundige precisie kwam het werk, in alle eenzijdigheid toch bijzonder veelzijdig, tot klinken. 'Riti - I funerali d'Achille' voor vier slagwerkers van de Italiaan Gianto Scelsi stak bij de werken van Xenakis en Takemitsu wat bleekjes af. De in 1988 overleden Scelsi mag exentriek genoemd worden. Na zich beziggehouden te hebben met dodecafonie kreeg hij aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een zenuwinzinking die hij te boven trachtte te komen door urenlang één en dezelfde toon op de piano te produceren. Doel was de 'binnenkant' van die toon te onderscheiden van de 'buitenkant'. Zijn 'Riti' is een soort begrafenismuziek waarbij het oog dankzij het uitgebreide slagwerkinstrumentarium meer verwend wordt dan het oor.

Messiaens 'Chronochromie' voor groot orkest uit 1960 kan zo langzamerhand een klassieker genoemd worden. Het is één van de topcomposities van Messiaen, niet in de laatste plaats dankzij het onderdeel 'üpode' waarin door middel van een achttienstemmige polyfonie een imitatie wordt gegeven van een reeks vogels. Reinbert de Leeuw leidde dit werk als een rots in de branding. Hij stond daar in alle rust alsof hij een jeugdwerkje van Mozart dirigeerde en die rust en beheersing misten hun uitwerking op de musici niet.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden