muziek

VLAARDINGEN - Voor de zesde maal wordt deze zomer de Internationale orgelweek Vlaardingen gehouden. Dit tweejaarlijkse festival is veel minder omvangrijk dan bijvoorbeeld de orgelfestivals in Noord-Holland en Groningen (Dollard Festival), maar is desalniettemin een pareltje binnen de Nederlandse orgelwereld.

Voor een belangrijk deel komt dat door het schitterende Van Peteghem-orgel, dat dit jaar overigens 175 jaar in de Grote kerk van Vlaardingen staat, nadat het gekocht was van de Abdij van Baudeloo te Gent. Ondanks de wijzigingen die werden aangebracht door Abraham Meere, die het orgel in 1821 verplaatste en een nieuwe kas en een bovenwerk gaf, heeft dit instrument nog alle karaktertrekken van het Zuid-Nederlandse orgeltype, zeker sinds orgelbouwer Vermeulen in 1993 het oorspronkelijke echowerk reconstrueerde. In het Nederlandse orgellandschap is het een eilandje waarop de Zuidelijke orgelcultuur en met name de Franse kan groeien en bloeien. Uiteraard kon dit alleen maar gebeuren dankzij de enthousiaste groep Vlaardingse orgelliefhebbers die samen met de vaste organist van de Grote kerk, Aad Zoutendijk, verantwoordelijk zijn voor de concertseries op vrijdagavond en zaterdagmiddag en de Internationale Orgelweek.

Specialisten

Het stramien van dit festival is de afgelopen jaren ongewijzigd gebleven met naast concerten in de Grote Kerk één kamermuziekavond in de hal van het stadhuis, een lezing (dit keer over klavierstemmingen) en een fototentoonstelling. Er zijn ook interpretatielessen voor jonge organisten, die gegeven worden door twee specialisten. Dit jaar zijn dat de Nederlander Jan Willem Jansen, die al jaren werkzaam is in Toulouse en de Fransman Jean Boyer, die vanaf het begin betrokken is bij dit festival. Het resultaat van hun lessen aan de veertien orgelstudenten uit België, Duitsland, Frankrijk, Japan, Nederland, Rusland en Tsjechië, zal zaterdagmiddag te horen zijn in een wandelconcert.

Jean Boyer verzorgde afgelopen maandag het openingsconcert. In de manier waarop hij zelf met de registratiemogelijkheden van dit orgel omging, en de souplesse en verfijning waarmee hij fraseerde en articuleerde, demonstreerde hij een geïnspireerd vakman te zijn. In de hymne 'Pange Lingua' van Jean Titelouze liet hij de zilverachtige klank van het plein jeu en de karakteristieke kromhoorn horen.

Majesteitelijk

Een gelijknamig werk van Titelouze's veel jongere landgenoot Nicolas de Grigny, een van de grote Franse barokmeesters, klonk ronduit majesteitelijk. Tussen deze twee Gregoriaanse parafrases speelde Boyer een verstild beginnende Toccata van Sweelinck en een lieflijke 'Echo' van Gherardus Scronx, waarin hij de kwaliteiten van het echowerk kon uitbuiten.

De rest van het programma bestond uit werken van J.S. Bach. Een ideaal Bach-orgel is dit Frans georiënteerde Van Peteghem niet; dat is een gevolg van de andere klankopbouw van het plenum en de plaats die de tongwerken hierin hebben. Zo bleek de bazuin in het pedaal wel erg luid (in het Preludium in a, BWV 543); wijselijk liet Boyer dit register weg in de bijbehorende fuga van dit werk, dat overigens een zeer virtuoze en levendige uitvoering genoot. Vanzelfsprekend klonk Bachs 'Pièce d'Orgue' dat in een Franse stijl werd gecomponeerd op dit orgel schitterend en spiritueel.

Zeer bevredigend waren ook twee van Bachs koraalbewerkingen, zowel vanwege de uitgelezen registraties als door Boyers poëtische benadering van de versieringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden