muziek

Nog op: 7, 9, 12, 14, 17, 19, 22, 25 en 28 nov.; en op 11, 13, 15 en 16 juli.

Audi plaatst het verhaal van de zoon van Apollo in doemlicht. In diepblauwe tinten speelt zich de proloog af waarin La Musica aan het slot haar lier (Orfeo's instrument) aan stukken trekt. Het gedartel van de herders door de poel met kuitdiep water werpt onheilspellende schaduwen op de golvende, zwarte wanden en zelfs in het helle, witte licht daarna stralen de pastorale dansjes en gezangen absoluut geen vreugde uit.

Zo blijft het de hele voorstelling. Orfeo's doem (de Bacchanten scheuren hem in de Griekse mythe aan stukken, waarna zijn afgehakte hoofd en lier over de zee naar Lesbos drijven) wordt in Monteverdi's opera achterwege gelaten, maar je voelt in Audi's productie dat er iets verschrikkelijks met hem gaat gebeuren.

Het openbaart zich in prachtige beelden (decors van Michael Simon) die suggestief belicht worden (naar ontwerp van Jean Kalman). Het openbaart zich in de fantastische muzikale begeleiding van de ensembles Tragicomedia (violen, blokfluiten, luiten, klavecimbel en orgel) en Concerto Palatino (koperblazers), het geheel onder leiding van Stephen Stubbs, waarin onheilszwangere stiltes zich afwisselen met vlijmscherp, dan weer vloeiend continuo-spel.

In het tweede bedrijf beweegt een enorme kei zich heel langzaam boven de gebeurtenissen. Schijnbaar gewichtsloos neemt dit zware gevaarte een loopje met de natuur, zoals Orfeo een loopje neemt met de wetten van leven en dood door zich in de onderwereld te wagen. In het eerste bedrijf zakt (ook langzaam) een mediterraan muurtje de grond in. Het gapend zwarte gat dat achterblijft, blijkt de doorgang naar de onderwereld.

Alles in deze productie gaat traag, verstild en onontkoombaar. Alleen Silvia, de vriendin van Euridice die Orfeo de jobstijding van haar dood brengt, mag zich volledig laten gaan. Brigitte Balleys deed dit groots.

In Audi's productie lijkt het er op alsof Orfeo meer met lust dan met liefde beig is. In elk geval wekt hij lust op. Proserpina (mooie rol van Diane Montague) kronkelt zich geil over Orfeo heen als zij haar man Plutone wil overhalen om Orfeo zijn Euridice terug te geven; Plutone raakt er zichtbaar zo opgewonden van, dat hij het verzoek van zijn vrouw inwilligt. Aan het slot laat Audi een nieuwe Euridice (zelfde rode jurk en sluier) opdraven, maar Orfeo heeft zijn lust voor haar verloren, en volgt zijn vader (de god Apollo) naar de hemel.

In sommige opzichten was deze reprise van Orfeo anders dan de oorspronkelijke serie. Audi kon beschikken over de Orfeo van zijn keuze, de Engelse tenor John Mark Ainsley. Die zong de rol voor het eerst op het toneel. Hij klonk ronder, kleurrijker dan zijn voorganger Howard Crook. Die laatste haalde meer de bitterheid in de partij naar boven.

In volume deden beide zangers niet voor elkaar onder; in herinnering klonk Crook pregnanter en beter verstaanbaar. Maar Ainsley haalde een grote triomf bij het publiek.

De twee sublieme countertenoren David Cordier (La Musica / de Muziek) en Brian Asawa (La Speranza / de Hoop) zongen even schitterend als destijs. Hun bijdragen vormen werkelijk fenomenale hoogtepunten. Ook gebleven zijn de imposante bas Mario Luperi als Caronte (die de zielen over de Styx vaart) en de hoge tenor Jean-Paul Fouchécourt als herder. De nieuwelingen Balleys en Montague zijn voortreffelijk, evenals Russell Smythe in de dubbelrol van Apollo / herder. Hoegenaamd geen indruk liet Juanita Lascarro achter in de kleine rol van Euridice.

De begeleiding met Stubbs als tokkelend en dirigerend middelpunt in het ensemble (in twee repen langs de uitgebouwde speelvloer gezeten) liet weer een wonder van dramatische kleuring en welluidende pracht horen. Er was echt sprake van recitar cantando, zingend spreken, waarin de zanger het muzikale verloop bepaalt, en de instrumenten volgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden