Muziek tijdens de operatie betekent minder pijnstillers

Beeld ANP XTRA

Heavy metal op je koptelefoon of een compositie van Bach beluisteren bij een operatie. Uit veel onderzoeken bleek al dat patiënten kunnen profiteren van muziek, maar Britse onderzoekers hebben dat nu definitief aangetoond. Hoe zit het in Nederland? Krijgen patiënten de vraag of ze muziek willen luisteren bij een operatie?

De Britse onderzoekers legden 72 onderzoeken met het onderwerp muziek en pijnbeleving naast elkaar, schrijven ze in het medisch wetenschappelijk tijdschrift The Lancet. Mensen die muziek luisterden voor, tijdens en na een operatie waren minder bang, hadden minder pijn - op een schaal van 100 ging de pijnscore met gemiddeld 23 naar beneden, namen minder pijnmedicijnen en waren in het algemeen tevredener over de operatie. Zeker als patiënten zelf de muziek konden kiezen, en als ze muziek voor de operatie luisterden.

Afleiding van de pijn
Waarom muziek pijn en angst vermindert, is volgens de onderzoekers nog niet helemaal duidelijk. Ze suggereren dat het komt omdat je door het luisteren naar muziek wordt afgeleid van de pijn. Ook de hartslag, de ademhaling en de bloeddruk gaan direct naar beneden als je muziek luistert, doordat een deel van het zenuwstelsel wordt gestimuleerd. Dat geeft een rustig gevoel. Zelfs al waren mensen onder algehele narcose, ook dan bleek muziek positief te werken.

Of andere afleidingsmethoden als video en luisterboeken ook een positief effect hebben op de vermindering van pijn en angst, is nog niet helemaal duidelijk. Er zijn volgens de onderzoekers wel aanwijzingen dat ze werken, maar er is nog onvoldoende bewijs. Als patiënten goede informatie voor de operatie kregen en voedingssupplementen namen, bleek dat ze na de operatie ook minder pijnbestrijders nodig hadden.

Maar het effect van muziek is voor de onderzoekers in ieder geval reden om aan te bevelen dat iedere patiënt dat standaard aangeboden krijgt in het ziekenhuis. Zij vinden dat het positieve effect voldoende is aangetoond.

Aanvulling
In Nederland gebeurt dat nog niet, zegt de Utrechtse hoogleraar anesthesiologie Hans Knape. "Nee, dat doen we niet als anesthesiologen, maar patiënten mogen wel naar muziek luisteren. Net als dat mensen yogaoefeningen kunnen doen voor de operatie of ontspanningsoefeningen. Als iemand een vorm van plaatselijke verdoving heeft, luisteren ze bij ons al vaak naar muziek." Hij zegt het positieve effect daarvan in de praktijk te zien, en noemt muziek een 'aanvulling'. Ook als een patiënt angstig is, ziet hij effect.

Of muziek ook standaard aangeboden moet worden aan patiënten, dat betwijfelt Knape nog. Maar hij sluit niet uit dat dat er in de toekomst van komt. "Nu dit onderzoek bekend is, zal ik de standaardvraag of mensen muziek bij een operatie willen horen toch in het bestuur en onze wetenschappelijke vereniging inbrengen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden