Muziek met een pikante boodschap

Videoclip is tegenwoordig strijdperk voor discussie over seksisme

Een videoclip is natuurlijk in de eerste plaats een filmpje om een muziekje te verkopen. Maar de nieuwe clip van Lily Allen, die de afgelopen dagen miljoenen keren op YouTube werd bekeken, bevestigt nog maar eens dat videoclips in 2013 ook zijn uitgegroeid tot een belangrijk strijdperk voor de maatschappelijke discussie over seksisme.

'It's hard out here' opent met Lily Allen die een liposuctie ondergaat, terwijl ze streng toegesproken wordt door haar manager: "Ik snap niet hoe je het zo ver hebt kunnen laten komen. Gebrek aan discipline, neem ik aan". De zangeres moet in de rest van de clip suggestief een banaan eten, en meedoen met dunne danseressen die overdreven sexy met hun billen wapperen. Ondertussen zingt ze een tekst die vrolijk klinkt, maar wel een paar harde feministische noten kraakt over de 'objectivering' van vrouwen in de popcultuur.

Tekst en video bevatten steken onder water naar het nummer 'Blurred Lines' van Robin Thicke. Dat was een van de grote zomerhits van 2013, maar bezorgde veel mensen ook een ongemakkelijk gevoel: in de clip krioelen halfnaakte sekspoezen om Robin Thicke en zijn gastzangers, die zelf allemaal netjes in het pak zijn gestoken. Er bestaat ook een x-rated versie waarin de dames zelfs helemaal niets aan hebben. De discussie over seksisme die Blurred Lines losmaakte, leidde ertoe dat enkele Britse studentenverenigingen het nummer officieel in de ban deden.

Bovenop die controverse kwam de metamorfose van voormalig tienersterretje Miley Cyrus, die haar volwassenheid dit jaar vierde met een nieuw uitdagend sexy imago. Op de MTV Video Music Awards in New York trad ze halfnaakt met Robin Thicke op, en ze 'twerkte' haar billen onbekommerd in diens kruis.

In de video voor het nummer 'Wrecking Ball' schommelde Cyrus vervolgens poedelnaakt op een sloopkogel. En hoewel de camera alle mogelijk aanstootgevende lichaamsdelen zorgvuldig buiten beeld hield, zorgde ook die video voor veel discussie: Sinead O'Connor richtte zich in een open brief aan haar jonge collega, en waarschuwde haar dat ze zich liet 'pooieren' door de popindustrie. Cyrus reageerde lacherig, en zette O'Connor weg als een geschifte psychiatrisch patiënte.

Het temperament van de brutale Lily Allen is berucht: die zal zich niet snel zo laten koeioneren. Maar aangevallen wordt ze wel, want ook haar video maakte de afgelopen dagen een storm van kritiek los.

De schaars geklede danseressen in de video van 'Hard Out Here' hebben namelijk een kleurtje, terwijl Allen zelf niet echt heel actief meedanst, en ook wat meer kleren aanhoudt. Veel critici vinden de video dus impliciet racistisch. "Een witte vrouw uit de middenklasse die de dompteur speelt van een stel anonieme zwarte vrouwen", schamperde columniste Suzanne Moore bijvoorbeeld in de Britse krant The Guardian.

Allen snapt de aantijgingen niet zo goed: dit waren nu eenmaal de danseressen die solliciteerden. "Als iemand dacht dat ik specifieke etniciteiten op de auditie heb gevraagd, dan heeft die het mis. En als iemand denkt dat ik na die auditie iemand zou wegsturen vanwege haar huidskleur, dan heeft die het ook mis."

Frappant genoeg zit Allen in deze discussie ineens in hetzelfde beklaagdenbankje als Cyrus. Die kreeg ook al het verwijt dat de manier waarop zij 'twerkt' - oftewel: met de billen schudt - een weinig respectvolle parodie is van een van oorsprong zwarte dans.

Het laatste woord is kortom nog niet gevallen. Maar het argument 'joh, het is gewoon een speels filmpje', waarmee Diane Martel, de regisseur van de clip van Blurred Lines, haar creatie verdedigde, lijkt anno 2013 in ieder geval te mager om de discussie mee te beslechten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden