'Muziek maken is risico's nemen'

Harpist Remy van Kesteren is dit jaar Young artist in residence bij de NJO Muziekzomer in Gelderland. Hij heeft een Spaanse nacht geprogrammeerd, brengt een werk in première van Carlos Micháns en speelt zelfs jazz.

'Ik heb in mijn hele leven nog nooit zo hard gestudeerd als de afgelopen maand", zegt Remy van Kesteren vlak voordat de NJO Muziekzomer in Gelderland van start gaat. Hij is er dit jaar Young artist in residence en heeft een aantal concerten mogen samenstellen.

De komende twee weken geeft hij meer dan tien uitvoeringen. Een van de programmaonderdelen: Zo wordt u gelukkig. Onder dezelfde titel gaf Kees van Kooten vorig jaar een dichtbundel uit, met vertaalde poëzie van de Amerikaan Billy Collins. "Ik ben fan van Koot en Bie en heb alle dvd's. Kees van Kooten is een geweldige man, een echte taalvirtuoos. Drie componisten schreven muziek bij de gedichten. Ik ga voor het eerst jazz spelen op mijn harp!"

In 2009 werd Remy van Kesteren (22) uitgeroepen tot Jong muziektalent van het jaar. Hij is prijswinnaar van diverse internationale concoursen, oprichter van het Dutch Harp Festival - de tweede editie vindt eind maart volgend jaar plaats - en behaalde zijn bachelordiploma summa cum laude. Van Kesteren studeert in de masterfase bij Erika Waardenburg, al twaalf jaar zijn docent, en volgt komend seizoen ook lessen in Parijs. De musicus zit in de lift.

Eerst maar even het sprookje uit de weg ruimen dat de harp een meideninstrument zou zijn? Van Kesteren vindt het een non-issue. "In de Bijbel staat dat David harp speelde, in de tijd van Marie-Antoinette hadden alle hofdames er een en op de concoursen van nu komen er talentvolle harpjongens bovendrijven. En laten we Nicanor Zabaleta niet vergeten, wereldberoemd Spaans harpist uit de vorige eeuw. Een wisselend beeld, dus. Ik begrijp de associatie met het vrouwelijke wel: je hoeft maar met je vinger langs de snaren te gaan en er klinkt iets zachts, iets moois. Het instrument is bekoorlijk, veel mensen doet het denken aan de hemel. Vooral het lieflijke, romantische repertoire, destijds geschreven voor de adel, is bekend. Terwijl er in de twintigste eeuw heel modern is gecomponeerd voor harp, met veel effecten. Die rauwere kant kent bijna niemand."

Tijdens de Muziekzomer speelt Van Kesteren de wereldpremière van een solowerk van de Argentijnse Nederlander Carlos Micháns. "As je dat hebt gehoord, valt het hele engelenbeeld totaal aan diggelen. Deze muziek is recht vanuit het hart geschreven, met veel spontane elementen. Samen met het Argentijnse temperament: echt fantastisch! Een prachtstuk, maar zeer moeilijk. Als je eindelijk alle nootjes kent, is het wel heerlijk spelen. Net als het harpconcert van Alberto Ginastera, dat ik ook zal uitvoeren, boort het een enorme rijkdom aan klankkleuren aan."

Dat temperamentvolle zit Remy van Kesteren ook in het bloed. Verre voorouders kwamen uit Portugal - niet zonder reden heeft hij een Iberische nacht geprogrammeerd. Hij werkte met gitarist Eric Vaarzon Morel om de flamenco onder de knie te krijgen. "Je moet je een zwoele zomeravond voorstellen met klassieke en traditionele Spaanse muziek en improvisatie." Brede glimlach: "En natuurlijk met lekkere tapas en sangria."

Jazz op de harp, Spaanse dans: Van Kesteren kijkt verder dan zijn neus lang is. Hij laat zich niet inperken door zijn instrument. Als een bepaald effect niet realiseerbaar lijkt op een harp, gaat hij net zo lang door totdat hij een manier heeft gevonden waarop het wél kan. Transcripties maken voor het 47-snarige medium is voor hem de gewoonste zaak van de wereld. "Natuurlijk heb ik wel eens mijn twijfels of ik het juiste instrument heb gekozen. Als ik het Eerste vioolconcert van Sjostakovitsj hoor, en dan vooral door Sergei Katsjatrian, word ik waanzinnig verdrietig van het feit dat ik geen violist ben. Maar ach, als ik viool had gespeeld, zou ik waarschijnlijk dezelfde ervaring hebben gehad met een ander instrument. De harp is goed en hoort bij me."

"Muziek maken is een verhaal vertellen, en dat heeft alles te maken met risico's nemen. Na de notenstudie is het loslaten en gaan, kijken wat er gebeurt. Je streeft naar perfectie, maar een foute noot maakt niets uit. Die is zo vergeten met één moment waarop er iets magisch gebeurt. Het is veel onvergefelijker als iemand alleen foutloos speelt. Vaak krijg je net niet voor elkaar wat je wilt, dat is frustrerend - maar dat ene moment waarop je boven jezelf uitstijgt, is alle ellende en onzekerheid waard. Ik twijfel altijd aan mezelf. Het is zó persoonlijk wat je neerzet op een podium, en je maakt jezelf daarmee ook zó kwetsbaar."

Eén ding is duidelijk voor de Zeistenaar: hij doet wat hij leuk vindt. "Van dingen die ik niet wil, word ik ongelukkig. Als ik tegen mijn zin in een orkest zou moeten zitten omdat het solo niet lukt, of als ik met mensen zou moeten samenspelen voor het geld terwijl ik dat niet echt wil, stop ik", zegt Van Kesteren stellig. "Oprechtheid vind ik erg belangrijk. Die eerlijkheid moet niet alleen in je spel zitten, maar in je hele levenshouding. Pas dan kan datgene wat je overbrengt tot de mensen doordringen. Ik wil mooie muziek maken, muziek die mij raakt, en dat kan van alles zijn. Ik heb al heel lang de wens om Das wohltemperierte Klavier van Bach op harp te spelen, en dat ga ik doen ook!"

NJO Muziekzomer
Jaarlijks vindt in Gelderland de NJO Muziekzomer plaats, georganiseerd door het Nationaal Jeugd Orkest. Onder meer in Nijmegen, Arnhem en Apeldoorn verzorgen jonge talentvolle spelers bijna 70 concerten; zij worden in verscheidene ensemblesamenstellingen gecoacht door gerenommeerde musici. Op het programma staan muzikale fietstochten, een kindervoorstelling en een Italiaanse opera. Composer in residence is dit jaar de Finse Kaija Saariaho - het thema van de Muziekzomer is Changing light, naar Saariaho's gelijknamige compositie voor sopraan en viool. Young artist in residence Remy van Kesteren brengt samen met Claron McFadden muziek, poëzie en film bijeen, en speelt werken van Alberto Ginastera en Carlos Micháns. De NJO Muziekzomer duurt tot en met 21 augustus. www.muziekzomer.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden