Muziek, gothics, geen bier

Vandaag begint in Bussloo de 35ste editie van het Flevofestival, de christelijke concurrent van Lowlands. Er gelden strikte regels, maar gezapig is het niet. 'Wij richten ons op de twijfelaars.'

Een veldje aan de oevers van het Veerse Meer in Zeeland en vier boerenkarren met een band. Meer was er in 1978 niet nodig voor het christelijke Kamperland Muziekfestival. Nu, 35 jaar en een aantal naamsveranderingen later, is het Xnoizz Flevo Festival uitgegroeid tot een groot meerdaags muziek- en cultuurspektakel. Vandaag begint het weer, op het strand van recreatieplas Bussloo, vlakbij Apeldoorn. Het duurt tot en met zondag.

Op het festival wordt geen bier getapt. En wie een jointje opsteekt, mag inpakken. Ja, de regels zijn streng, zegt festivaldirecteur Marten IJmker (25). Maar een gezapige bedoening is het volgens hem allerminst. "Bij ons zie je gothics en alternatievelingen."

Dat komt, denkt IJmker, doordat het festival 'niet alleen een hallelujagebeuren' is. "Wij willen niet dat iemand op het podium staat en zegt: 'Dit is de waarheid'. Wij hopen dat bezoekers aan het denken worden gezet." De organisatoren van het festival, Youth For Christ, de EO en de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), doen dat bewust. IJmker: "Wij hopen dat jongeren er op deze manier zelf achter komen waar ze voor staan en wat ze geloven".

Sommige christenen zien het Flevofestival als de grote christelijke concurrent van Lowlands, dat ieder jaar eveneens in de derde week van augustus plaatsvindt. De vergelijking is niet helemaal zonder reden. Zo waren er bij de vorige editie meerdere bands die de ene dag op de planken stonden in Bussloo en vierentwintig uur later in Biddinghuizen. Beide festivals zijn een mix van muziek, sport, spel en theater.

Volgens IJmker komt er op het Flevofestival dan ook een ander type publiek dan op de EO-Jongerendag of Opwekking, de twee andere grote christelijke evenementen. IJmker: "Daar komen meer hardcore-christenen. Daar worden de zekerheden verkondigd. Dat ervaren veel bezoekers als veilig. Wij richten ons meer op twijfelaars."

Fred Omvlee, predikant bij de Koninklijke Marine, was een aantal jaren geleden op het Flevofestival. De krijgsmacht was toen nog sponsor. Hij vond het een mooie ervaring, maar tegelijkertijd bekroop hem het gevoel dat het ook een christelijk ons-kent-ons-feest is. Als krijgsmachtpredikant kreeg Omvlee soms verwijtende opmerkingen. "Wat me is bijgebleven, is een normerend gevoel. De jongeren die er komen, weten precies hoe het hoort. Hoe kun je als christen nu militair zijn, kreeg je te horen."

Toch is Omvlee niet verbitterd. Zaterdag is hij weer op het festival. Dan houdt de dominee een viering waarin muziek van Elvis Presley centraal staat - naast marinepredikant is Omvlee hartstochtelijk liefhebber van Presleys muziek.

Het overgrote deel van de festivalbezoekers komt uit een traditionele kerk of evangelische gemeente. Bijna 90 procent van het publiek, zo bleek uit een enquête die de organisatie vorig jaar hield, is afkomstig uit streken waar de christelijke cultuur stevig geworteld is, zoals Zuid-Holland, Gelderland en Overijssel. Slechts een op de tien bezoekers zei helemaal niets te geloven.

De bezoekersstroom mag stabiel zijn, toch beseft festivaldirecteur IJmker dat de ontkerkelijking het festival bedreigt. "Het is een markt die slinkt. Twintig jaar geleden waren er nog mensen die alleen christelijke bands luisterden. Die cultuur verdwijnt. Mensen kennen de bands vaak niet eens die bij ons optreden. Ze luisteren eerst op YouTube of ze het de moeite waard vinden om te komen." Hij gaat verder: "Toen het festival 35 jaar geleden begon, was het een vrijplaats waar gelovigen uit de verschillende christelijke subculturen elkaar konden ontmoeten. Verschillen tussen christenen doen er steeds minder toe. Het christendom is zelf één subcultuur geworden in een geseculariseerde wereld."

Predikant Fred Omvlee mag de christelijke subcultuur dan beklemmend noemen, anderen merkten op het festival juist dat hun vooroordelen over christenen niet altijd terecht zijn. Manuela Kalsky, bijvoorbeeld. De vrijzinnig theoloog en directeur van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving presenteerde op de vorige editie van het Flevofestival de interreligieuze website Nieuwwij, samen met moslima Nora Asrami. Voordat ze ernaartoe ging, zegt Kalsky, had ze zo haar 'vooroordelen' en 'beelden' over het christelijke festival. "Je denkt toch: hoe zullen ze reageren op een jonge moslima met een grote hoofddoek." Het viel Kalsky alleszins mee. "Ik was blij verrast", zegt ze terugkijkend. "Over het algemeen was de sfeer bij het publiek: we willen ook weten wat er in andere clubs gebeurt. Het is veel diverser dan je denkt, geen monolitisch geheel."

Nee, een monolitisch geheel is het niet, erkent Omvlee. Toch blijft het hem niet lekker zitten dat het een christelijke onderonsje is. "Er zit iets van een isolement in. Mijn dochter van vijftien die in Amsterdam naar school gaat, kent het Flevofestival niet, Dance Valley en Lowlands wel." Jammer, vindt hij. "De bands die er spelen zijn hartstikke goed. De christelijke muziekscene doet zichzelf tekort door zich op te sluiten in een cocon. Het zou pas écht spannend zijn als ze samen zouden gaan werken met bijvoorbeeld Lowlands en het stempel christelijk zouden loslaten."

Omvlee meent dat de christelijke boodschap van naastenliefde op een algemeen festival meer tot zijn recht komt dan in de in zijn ogen afgeschermde christelijke wereld. Hij haalt het afsluitende concert van afgelopen Pinkpop aan. "Daar trad Bruce Spingsteen op. Hij deed een groot sociaal appèl op iedereen die daar was. Dat is voor mij het evangelie."

Xnoizz Flevofestival, 16 t/m 19-08, Recreatieterrein Bussloo, Kneuterstraat, Wilp. Prijzen vanaf 20 euro.

Christelijk Woodstock
Amerika had Woodstock. Nederland had het Holland Pop Festival in het Kralingse bos bij Rotterdam. Dit soort popfestivals waren de inspiratiebron voor de oprichters van het Flevofestival, zo valt te lezen in de bundel '10 Jaar Flevo Totaalfestival' uit 1987.

"Toen ik 'Kralingen' op de autoradio hoorde, werden er direct heel veel dingen gekoppeld in m'n hoofd", zegt een van de oprichters, John Oostdijk, in dat boekwerk. "Een aantal jaren achtereen was ik naar het Britse gospelmuziekfestival Greenbelt geweest. Daarvan raakte ik zeer onder de indruk. Het beeld van Greenbelt achtervolgde me altijd."

Terug in Nederland was Oostdijk te gast bij Youth for Christ, afdeling Goes. "Die jongens hadden een weekend op Kamperland, aan het Veerse Meer. Toen ik het popfestival op de autoradio hoorde, dacht ik aan het Veerse Meer. Dat is 't gewoon! We zijn later naar camping 'de Schotsman' gegaan om te vragen wat er mogelijk was. Zo is de bal een beetje gaan rollen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden