Muurverf op plantaardige basis is een stap vooruit, maar het kan nog beter

Bindmiddel Decovery is het geesteskind van fijnchemieconcern DSM. Het spul bestaat voor de helft uit mais en maisafval (stengels), die worden bewerkt tot zogenoemde polymeer bouwstenen. Het is de bedoeling om op termijn tot een volledig plantaardig bindmiddel te komen.

De verf waar het bindmiddel in zit, is op waterbasis en bevat geen vluchtige organische oplosmiddelen (VOC's). Heel belangrijk, zegt Sjaak Griffioen van DSM: "Veel verffabrikanten besteden daar op dit moment aandacht aan. Het is zeker niet eenvoudig om een verf op die manier samen te stellen."

Griffioen vindt de Perfection-muurverf met Decovery een mooi voorbeeld van een product waarvan verfmakers dachten dat het pas over lange tijd haalbaar zou zijn zonder kwaliteitsverlies, maar dat nu al in de winkel ligt. Het is iets duurder dan de gewone Perfection-muurverf, maar met dezelfde kwaliteit. "Het is belangrijk dat het product vergelijkbaar of zelfs beter is dan de niet-duurzame variant", zegt hij. "Goede dekkracht en schrobvastheid zijn voorbeelden van consumentenbehoeften waaraan deze samenstelling goed voldoet."

Joris Sprakel, universitair hoofddocent fysische chemie aan de Wageningse universiteit, bevestigt dat het werken zonder VOC's ingewikkeld is. "Het verwijderen van VOC's uit verven, lakken en lijmen is een van de grootste duurzaamheidsuitdagingen, omdat VOC's bronnen van de uitstoot van schadelijke oplosmiddelen zijn. Elke stap in het verminderen ervan is erg belangrijk."

Sprakel vindt maisafval een relatief duurzame grondstof omdat het van hernieuwbare bron is, waar de meeste klassieke verven van aardolie worden gemaakt. "Het gebruik van eetbare delen van de plant is minder duurzaam. Veel maismassa is echter oneetbaar. Als daar nuttige chemische grondstoffen uit kunnen worden gewonnen, is dat een duurzame route."

Zijn collega Harry Bitter, hoogleraar Biobased Commodity Chemicals, voegt daaraan toe dat biomassa niet vanzelf groeit. "Je hebt water, licht en nutriënten nodig. Dat moet je meenemen in duurzaamheidsoverwegingen. Als je de grond uitput, is biomassa niet duurzaam."

Machiel van Westerhoven, directeur van Rigo Verffabriek en eigenaar van verfmerk Aquamarijn dat verf op lijnoliebasis verkoopt, vindt het belangrijk hoe de mais wordt bewerkt om er bindmiddel van te maken. "Mais wordt afgebroken tot zetmeelmoleculen en dan opnieuw weer opgebouwd. Dat kan een slimme keuze zijn als je iets maakt wat je anders niet kunt maken, maar dat kost wel veel water en energie. Ons uitgangspunt is dat je sowieso weinig bindmiddel nodig hebt in muurverf. Als je daar lijnolie voor gebruikt, hoef je helemaal geen VOC's te gebruiken en kun je een muurverf maken met meer dan 95 procent natuurlijke grondstoffen. Het duurt iets langer voor de verf droog is, maar het is wel het meest natuurlijke product."

Dat de Perfection-muurverf met Decovery net zo schrobvast en dekkend is als de Perfection-muurverf zonder Decovery, vindt Sprakel wel waarschijnlijk. "Voor de uiteindelijke materiaaleigenschappen maakt de bron van de bouwstenen voor die moleculen niet uit." Van Westerhoven is het daarmee eens. "De dekkracht zou niet uit hoeven maken. De schrobvastheid weet ik niet, die komt in verschillende klassen. Het is de vraag hoeveel je daarvoor nodig hebt bij muurverf."

Van Westerhoven plaatst een andere kanttekening. "Ik zie in de verfindustrie vaak de denkfout dat duurzame verf beter moet zijn dan 'gewone' verf. Dat is niet waar. Duurzaam is op zichzelf al beter. Adviseer je klanten wel goed hoe ze duurzame verf moeten gebruiken."

Sprakel vindt het niet zo eenduidig dat natuurlijke verven (in de zin van weinig chemisch bewerkt of gesynthetiseerd), zoals lijnolieverf of krijtverf met minerale pigmenten, beter zijn dan latex. "Verven op lijnoliebasis worden al eeuwen gebruikt, maar hebben een relatief lage krasvastheid. En als je krijtverf alleen uit gipsmineralen maakt, krijg je een zeer poreuze verflaag die heel makkelijk beschadigt. Daarom wordt vaak plastic toegevoegd. Dat is precies waarom het maken van VOC-vrije verven zo lastig is, want de klassieke terpentinegebaseerde verven (terpentine is een organisch oplosmiddel dat slecht is voor gezondheid en milieu, RvW) hebben nog steeds betere eigenschappen dan watergebaseerde verven. Voor consumentengebruik zijn die verschillen inmiddels erg klein, maar voor veel industriële toepassingen blijven VOC-rijke verven de norm."

Perfection-muurverf met Decovery is te koop bij Praxis. 10 liter kost euro 39,99.

undefined

Kritische blik op producten en diensten

Verf associeer je niet direct met duurzaamheid. Het moet lang op de muur blijven zitten, maar of het ook duurzaam wordt gemaakt, blijft meestal onduidelijk. Niet bij de nieuwe muurverf van Praxis en DSM. Praxis' huismerk Perfection bevat bindmiddel dat voor de helft bestaat uit plantaardige stoffen. Een belangrijke innovatie, zeggen de ontwikkelaars. Een stap voorwaarts, zeggen ook de kenners.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden