MUSSEN EN MIEREN

HUIB GOUDRIAAN

's Morgens bij het ontbijt zie ik die pientere oogjes vol aandrang: schiet op, man! Vogels die erop rekenen dat ik wat brood en zaden in mijn tuintje strooi. De mussen weten precies hoe laat er te provianderen valt. 'Conditionering' of 'instinct' wordt meestal geroepen. Maar wat zegt dat? Die terminologie kan in elk geval worden misbruikt om intelligent handelen van dieren zo uit te leggen dat ze machines, robotjes, zijn. Dan kunnen mensen ermee doen wat we willen. Zoals met het ongelimiteerd trekvogels afschieten in Zuid-Europa. En de ringmussen in China: de douane nam enkele jaren geleden in de Rotterdamse haven 1,9 miljoen ingevroren ringmussen in beslag. Ze waren afkomstig uit China en bestemd voor een Italiaanse handelaar.

Hoewel in Nederland huis- en ringmussen niet worden afgeslacht voor consumptie, is hun getjilp steeds minder te horen. Onlangs werd bericht dat het huis- en ringmussenbestand in Nederland van een à twee miljoen in de jaren zeventig is teruggelopen tot 800 000. Henk van Halm noemde in Trouw de toepassing van 'sneldakpannen' in nieuwbouwwoningen een van de oorzaken. Mussen kunnen daaronder niet meer nestelen. En onder de traditionele dakpan? De verstedelijkende Nederlander in zijn nette rijtjeshuis heeft kennelijk een afkeer van broedende mussen. De nog van ouderwetse dakpannen voorziene woningen schermt hij met gaas af voor nestelen. Een manie die 'Stille Lente' dichterbij doet komen. Het herinnert me ook aan een vroegere overbuurman die consequent elk zwaluwnest vernietigde boven de plaats waar hij zijn auto parkeerde.

Vogelbescherming Nederland is bezorgd over de achteruitgang van de mus. Ze heeft opgeroepen de huizen weer mus-vriendelijk te maken. “En dat kan al door het gaas bij dakpannen weg te halen”, zegt Hans Peeters van de Vogelbescherming. “Huib, wil je komen, ik heb mieren”, was telefonisch de mild spottende reactie van een vriend, Ab, op mijn column van enkele weken geleden, waarin ik beschreef hoe mieren allengs hun opmars in de keuken staakten, nadat ik ze waarschuwend had toegesproken. “Je hebt geluk gehad dat ze weggingen. Anders had je, ondanks je verhaal over zachte krachten, gegrepen naar harde middelen, een chemisch product.” Hij zal wel niet geloven dat huismussen me 's morgens tjilpend toevoegen: “Waar blijft mijn ontbijt, man?” Precies Ab, een kwestie van interpretatie, van hoe je naar de dingen kijkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden