Levenslessen

Musicalacteur Tony Neef: Geniet nou eens van elkaars verschillen

Tony Neef Beeld Merlijn Doomernik

Tony Neef (57) schittert de komende maanden in ‘The Addams Family’ als oom Fester. Een musical over tolerantie, over dat je anders mag zijn. ‘Ik ben ook anders, ik heb een man. En die is ook nog Joods en komt ook nog uit Israël.’

1. Lekker lange dagen met leuke mensen

“Ik repeteer tot eind deze maand zes dagen per week voor ‘The Addams Family’, alleen op maandag ben ik vrij. Straks sta ik sommige weken in acht voorstellingen, in het weekend doe we er dan twee op een dag. Ik ben het gewend, ik heb twee jaar en acht maanden lang ‘Miss Saigon’ gedaan, waar ik bekend door werd. Ik vind dat niet zwaar, maar de jeugd, de twintigers en dertigers, soms wel. Ik zie ze altijd zo snel mogelijk terug de bus in gaan, naar huis, iPad onder handbereik. Het eten in de bus is in de loop der jaren wel gezonder geworden, dat komt ook door de jeugd. Soms zitten we gezellig met z’n allen aan de wortels en de paprika. Best lekker.”

2. Bekend zijn is soms fijn

“Ik heb vorige maand in een geluidsstudio de laatste scènes van de animatieserie ‘Scooby-Doo!’ ingesproken. Als Fred Jones. Door mijn stem in de serie ‘What’s with Andy’ werd ik een keer herkend bij een patattent in Amsterdam-Oost. Ik bestelde een patatje en een van de twee jongens in de zaak, van een jaar of zestien, zei: “Dat lijkt de stem van Andy wel.” Ik moest mijn handtekening op een servetje krabbelen, ik schreef: Tony. Jongen boos. Nee, het moest ‘Andy’ zijn. Ik kijk of luister bijna nooit iets terug van wat ik heb gedaan. En ik let ook nooit op of ik herkend word. Ik ben blij dat ik geen soapie ben. Ik deed eens met vriendin Jenny Arean een liedjesprogramma in Zwolle toen er een hele groep naar ons toekwam. Ik dacht voor haar, maar was het voor mij, ze wisten niet wie zij was. Zo raar.”

3. Een voorstelling moet je raken

“Ik sleep Jenny soms mee naar een musical, en zij mij naar de Stadsschouwburg. Ik heb maling aan wat hoge of lage cultuur is, ik wil geraakt worden, dat is het enige wat telt. Toch? Ik wil niet denken: dat is knap gedaan, dat zit intelligent in elkaar. Laatst zag ik een komedie over drie vrouwen die vast komen te zitten in de lift. Ik had een heel leuke avond. ‘The Lion King’ vind ik kunst, zo mooi gemaakt, maar het verhaal vind ik niks. ‘The Addams Family’, waar ik nu in zit, is wel een bijzonder verhaal. De moraal is: wat is normaal?

Dochter Addams eet hamsters, met ingewanden en al. Misschien is dat gek, maar wij eten toch ook koeien en kippen? Ze is smoorverliefd op een ‘normale’ jongen en vertelt haar vader over haar verliefdheid. Mamma mag niks weten. Maar de ouders, Pia Douwes en Johnny Kraaijkamp, hebben de afspraak altijd bloedeerlijk tegen elkaar te zijn. Dat is het dilemma: wat moet hij doen? Dan zitten er ook nog voorvaderen in het verhaal die elk jaar uit hun graf komen. Ik speel oom Fester, ik ben ook begraven geweest, maar nu weer permanent op aarde en moet zorgen dat die familie niet uit elkaar spat. Het stuk gaat over tolerantie. Dat je anders mag zijn. Ook voor kinderen een heerlijke voorstelling, en niet eng.”

Beeld Merlijn Doomernik

4. Publiek kan keihard zijn

“Dat je anders mag zijn vind ik zo belangrijk. Net als in het liedje ‘Jij bent zo’ van Jeroen van der Boom, waarvan ik de tekst heb geschreven. Geniet nou eens van elkaars verschillen, in plaats van dat iedereen op elkaar moet lijken. Ík ben ook anders, ik heb een man. Benny, en die is ook nog Joods en komt ook nog uit Israël. Zijn hele familie woont daar, hij kwam 25 jaar geleden voor mij hier wonen.

Toen ik vijf jaar geleden de theatervoorstelling ‘Sonneveld’ deed, was een Appingedams echtpaar, dat helemaal voor de eerste try-out naar Nieuwegein was getogen, na afloop heel teleurgesteld. Ze zeiden dat ze vergast waren op ‘homotaferelen’. Er zaten scènes in met acteurs die Huub Janssen, zijn officiële man, en Friso Wiegersma, zijn latere man, speelden. Er was twee keer sprake van een zoen, op de mond van beide mannen.

‘Sonneveld onwaardig. Helemaal omgooien die voorstelling’, was het commentaar van de Appingedammers. De regisseur wilde dingen aanpassen, maar ik heb het tegen kunnen houden. Dat was een van de eerste voorstellingen waarin ik me vanaf de eerste try-out heel sterk voelde. Daarvoor, tijdens de repetities, zat ik nog even op de spoedeisende hulp omdat ik zo duizelig was. Ik vrat mijn nagels op, had een oogontsteking, ik werd helemaal gek. 

Ga maar eens twee uur op het podium staan met zo veel tekst, ik was ineens doodsbang dat het publiek zou zeggen: ‘Wie denk jij nou dat je bent? Ik zie echt geen Sonneveld in jou.’ Ik zag laatst zangeres Maan ‘Het dorp’ zingen in ‘De wereld draait door’. Iemand van 21 die zingt over vergankelijkheid. Ze werd afgemaakt op Twitter en dan heb ik echt met haar te doen.”

5. Wees blij met je talent

“Dat ik mijn geld met zingen, mijn hobby, verdien, kan ik soms nog steeds niet geloven. Dat ik geen agent of vertegenwoordiger hoef te zijn. Of bij de PTT hoef te werken, zoals mijn vader. Mijn agenda zit alweer tot zomer 2020 vol, op een paar maanden na. Als ik geen werk dreig te hebben, word ik heel creatief. Toen na de musical ‘Titanic’ in 2001 mijn contract bij Joop van den Ende afliep en ik zzp’er werd, heb ik ‘Heidi und die Heino’s’ opgericht, een Duits schlagertrio. Meteen werden we in allerlei radio- en tv-programma’s gevraagd, kregen heel veel boekingen.

Afgelopen seizoen deed ik, na afzeggingen en uit angst geen werk te hebben, samen met Ruud Bos en Maaike Widdershoven ‘Weet je nog wel’, een liedjesprogramma. Soms stonden we in kleine zalen voor maar zestig mensen te spelen, maar we maakten mensen echt blij. We gaan in het najaar van 2019 ‘Weet je nog wel 2’ doen. Als ik inspiratie en tijd heb, schrijf ik liedjes. Met ‘Jij bent zo’, oorspronkelijk een Spaans nummer, heb ik een leuke auto verdiend. Het stond een paar weken op nummer 1.”

6. Laten we vaker zoenen

“‘Miss Saigon’, over de Vietnamoorlog, liep twee jaar en acht maanden, in totaal deden we 700 voorstellingen. Tussendoor woedde op tv de Kosovo-oorlog, waar onze musical weer actueel door werd. Linda Wagenmakers en ik zijn als Kim en Chris, ook door ons getongzoen. Zoals in ons duet ‘De laatste nacht’, kijk maar op YouTube. Als ik haar zie, wil ik meteen weer zoenen en zij met mij. Haha. Zij is nu moeder van twee kinderen. Het was echte chemie. Ik kon mijn ogen niet van haar afhouden, zo mooi was ze. Bij de audities al. Ik hoopte dat zij het werd. Ze had nog nooit iets met een jongen gedaan, kwam uit een pinkstergemeente-gezin. Toen ‘Miss Saigon’ voorbij was, beseften we pas wat er was gebeurd, zo’n succes.”

7. Soms moet je je grenzen verkennen

“Na ‘Miss Saigon’ werkte ik te veel. Als compensatie ging ik veel uit, gebruikte wel eens drugs. En toen ging mijn vader dood. Ik deed gastoptredens, speelde zeven keer per week in de musical ‘Chicago’ en sprak veel films in. Ik had veel stress en bleef maar doorwerken. Op een gegeven moment moest ik mezelf toespreken. Ik moet er niet meer aan denken, maar ben blij dat ik het heb meegemaakt.

Wat hielp was mijn thuisfront. Ik was al met Benny. Hij liet me begaan, dat was heel waardevol. ‘Als jij dat nodig hebt’, zei hij dan. Ik was zijn eerste man. We hebben inmiddels alles meegemaakt: hij werd verliefd op een collega, die niet op hem. Toen hebben ze toch iets gehad, toen werd die collega verliefd, maar Benny niet meer op hem. Ik werd weleens verliefd. Het werkte omdat Benny en ik steeds bloedeerlijk tegen elkaar konden zijn. Nu zijn we een soort Thelma en Louise, tot de dood ons scheidt. En hij mag nog steeds alles doen, en ik ook. Vergeet niet, ik werk veel ’s avonds, je bent vrolijk als het goed is gegaan, je gaat de nacht in, je drinkt een wijntje, je ontspant. Jaloezie? Nee.”

8. Afvallen blijft een ding

“Joop van den Ende zei voor de repetities van ‘Miss Saigon’: ‘Tony, jij moet afvallen en Linda, jij ook, want jullie worden beroemd.’ Voor ‘Sonneveld’ moest er ook 5 kilo af. Vroeger was ik altijd de dikste jongen van de klas. En mijn broer was nog dikker. ‘Hé dikke’, zeiden zijn vrienden altijd tegen hem, niet als scheldwoord. Tja, wat at je vroeger: heel veel aardappels, heel weinig groente en wat vlees. De eerste vakantie dat ik zonder ouders op vakantie ging, viel ik al af. Vijf kilo in twee weken Ameland. Ik durfde geen cornetto te kopen, ik was bang dat mijn geld dan te snel op was. Daarna deed ik ook geen suiker meer in mijn koffie en thee. Ik wilde wat dunner zijn, dan kon ik eindelijk ook een Levi’s aan. Nu eet ik veel groente en weinig koolhydraten. Maar het blijft lastig. Kom na een voorstelling niet met kaas langs. Roken helpt. En mijn stem lijdt er niet onder, ik zing nog steeds als een lijster. Maar ik moet er echt eens mee stoppen.”

9. Moeders zijn loeders

“Mijn ouders hebben me nooit Nederlands geleerd, mijn zus wel, zij had geluk, ze was een nakomertje. Ik heb een ‘Dronings’ accent, we woonden lang in Roden, op de Drents-Groningse grens, een dorp met veel import. Voor mijn verjaardag zei ik dan tegen mijn moeder: ‘Mamma, op mijn feestje spreek je gewoon Nederlands, hè? Ik schaamde me voor haar accent. En wat doet mijn moeder? Komt ze de kamer met taart binnen en vraagt: ‘Willen jullie allemaal even pruiven?’ Ik kan er nu om lachen. Mijn vader is dood, en mamma zit in een verzorgingstehuis waar ze zich te pletter verveelt. Ik bel haar bijna elke dag. Ze maakte vroeger altijd de kleuterschool in het dorp schoon. Op vrijdag hielp ik haar als scholier altijd, en wat is er mooier dan een leeg lokaal? Ik zong al poetsend de laatste nummers van Stevie Wonder en The Three Degrees en zo. De juffen die er nog waren, zeiden dan tegen mijn moeder: ‘Wat een mooie stem heeft hij toch.’”

Teunis Neef

Zanger/acteur/tekstschrijver Teunis  (Tony) Neef (Leek, 1961) groeide op in Roden. Zijn ouders zaten allebei in de band Accordeonas, zij als pianiste/accordeoniste, hij als drummer. Toen Teunis’ broer op komst was, verkochten ze hun instrumenten en hebben nooit meer gespeeld. Teunis studeerde zes jaar andragogie in Groningen, en brak als Tony Neef in 1996 door in zijn rol van Chris in de musical ‘Miss Saigon’. Voor de rollen van Oscar Lindquist in ‘Sweet Charity’ en Wim Sonneveld in ‘Sonneveld, de musical’ werd Neef genomineerd voor een Musical Award. Met zijn echtgenoot Benny, die business-analist is bij KLM, woont hij in Amsterdam.

De cast van ‘The Addams Family’ met Tony Neef als oom Fester, tweede van rechts.

Speellijst ‘The Addams Family’ 

24 en 25 november: Schouwburg Hengelo

28 november t/m 2 december: Nieuwe Luxor Rotterdam

5 t/m 16 december: Theater Orpheus Apeldoorn

19 december t/m 13 januari: World Forum Theater Den Haag

17 januari t/m 3 februari: Martini Plaza Groningen

Complete speellijst: www.theaddamsfamily.nl

Trouw vraagt wekelijks een bekende of minder bekende Nederlander: welke levenslessen heeft u geleerd? Eerdere afleveringen vindt u op trouw.nl/levenslessen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden