Museum voor verdrevenen zorgt voor onrust in Duitse coalitie

De huidige regering-Merkel heeft van de vorige regering-Merkel een hete aardappel geërfd, en die heet Erika Steinbach.

De voorzitster van de Bond der Verdrevenen, partijgenote van Angela Merkel, eist een plaats in het stichtingsbestuur van een nieuw te bouwen museum. Dat moet een documentatiecentrum annex herdenkingsoord worden voor de geschiedenis van de Vertriebenen, de miljoenen Duitsers die aan het eind en na de Tweede Wereldoorlog uit het huidige Polen naar Duitsland kwamen.

Steinbach is de drijvende kracht achter het museum, dat in Berlijn is gepland. Dat museum is omstreden, onder meer vanwege de relatie met Polen. Dat land vreest dat alleen het lot van de verdreven Duitsers en niet dat van gevluchte en vermoorde Polen en andere Oost-Europeanen zal worden belicht.

De Duitse Bondsdag besloot vorig najaar tot de oprichting van de stichting ’Vlucht, verdrijving en verzoening’. Tot woede van de Polen dreigde Steinbach een plaats in het bestuur te krijgen. In maart dit jaar trok zij zich onder druk van de Bondsregering terug als kandidate, maar nu is ze terug op het toneel.

Steinbach, christendemocratisch afgevaardigde voor Frankfurt in de Bondsdag, bepleit al jaren aandacht en eerherstel voor de verdrevenen uit Pruisen, Silezië en Pommeren, provincies die bij Polen werden gevoegd. Zij werd in 1943 in Polen geboren, als dochter van een Duitse officier uit Hessen die daar voor de Luftwaffe werkte. In 1945 vluchtte haar moeder met de kinderen voor het oprukkende Rode Leger. Steinbach maakte zich voor altijd vijand van de Polen door begin jaren negentig tegen de officiële bevestiging van de Oder-Neisse-grens, de huidige grens tussen Polen en Duitsland. Ook uitte ze haar twijfel of de Polen destijds wel klaar waren voor toetreding tot de Europese Unie.

De Bond der Verdrevenen (twee miljoen leden) en Steinbach zelf hebben nu, met een nieuwe regering en een nieuwe Bondsdag in Berlijn, opnieuw ingezet op een plaats voor Steinbach in het stichtingsbestuur. Maar de meningen zijn tot in het kabinet verdeeld: minister van buitenlandse zaken Guido Westerwelle (FDP) is bang dat het de relatie met Polen schaadt. Maar tijdens een zwart-geel kabinetsberaad deze week werd een beslissing uitgesteld.

De sociaal-democratische oppositie laakt nu de besluiteloosheid van de regering. De bondskanselier zelf houdt haar kaarten op de borst, maar andere CDU’ers en vooral de CSU maken zich sterk voor Steinbachs kandidatuur. Volgens Wolfgang Bosbach, vice-voorzitter van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag, laat Westerwelle zijn oren teveel naar de Polen hangen.

Steinbach zelf heeft de regering een ultimatum gesteld. Zij eist voor het einde van het jaar een beslissing over haar nominatie. Kerstmis is immers „een feest van verzoening”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden