Multinational bezorgt OR hoofdbrekens

door Wilma van Meteren

Ondernemingsraden moeten steeds meer zeilen bijzetten om invloed uit te oefenen in multinationale bedrijven. Slim opereren is geboden.

Globalisering, verschillen in cultuur, invloed van aandeelhouders, uitbesteding en verplaatsing van bedrijfsonderdelen zet de medezeggenschap van werknemers onder druk. Door slim te opereren, zoals nu bij Stork gebeurt, kunnen ze wel degelijk hun stempel drukken op het beleid, bleek gisteren bij de eerste grote publieke bijeenkomst van de Stichting Multi Nationale Ondernemingsradenoverleg (MNO). Daarin hebben vertegenwoordigers bij zo’n veertig multinationals, waaronder Akzo, Ahold, KPN, KLM, ING en Philips de koppen bij elkaar gestoken om de professionele medezeggenschap te bevorderen.

Dat is hard nodig, want complexe vraagstukken komen op hen af. Bedrijven worden steeds meer internationale spelers en Nederland is al lang niet meer de plek met de meeste vestigingen en meeste werknemers en dus de macht. Peter Wakkie van de Raad van Bestuur bij Ahold onderstreepte gisteren dat Nederlandse ondernemingsraden niet kunnen verwachten dat ze speciale rechten krijgen in bedrijven die negentig procent van hun omzet buiten Nederland maken en waar 85 procent van de werknemers in buitenlandse vestigingen werkt. „Dat zou geen eerlijke verdeling zijn.”

Maar ook bij kleinere ondernemingen die op Europese schaal actief zijn, zoals KLM-Air France, zijn er problemen. Bij de ondernemingsraad zijn er zorgen of er in de nieuwe bedrijfsstructuur straks nog wel een dialoog zal zijn met de top in Parijs. Het gevoel overgenomen te zijn overheerst. Het contact met de Franse collega’s die werknemers vertegenwoordigen, verloopt moeizaam, ook al omdat daar een andere overlegcultuur heerst. Vakbonden hebben er een sterke vinger in de pap. Hoewel afgesproken is dat Engels de voertaal is in het bedrijf, spreken ze alleen maar Frans. „En als u Fransen kent, je komt er het eerste half uur niet tussen”, schetst de voorzitter van de ondernemingsraad bij KLM.

De collega’s bij Belgisch-Nederlandse bank-verzekeraar Fortis hebben ook te kampen met een andere overlegcultuur. In het formele overleg hebben ze vooral te maken ’met vazallen van Brussel’ met wie geen echte afspraken te maken zijn. Maar gelukkig is de topman gecharmeerd van het polderen, dus bestaan er alsnog directe lijnen met de top van het bedrijf.

Het komt erop aan coalities te vormen, sterke punten uit te buiten en slim te opereren, analyseert hoogleraar Wout Buitelaar van de Universiteit van Amsterdam. Het Nederlandse model van medezeggenschap kan volgens hem zelfs als exportartikel worden gebruikt. Als voorbeeld noemt hij DSM, waar Nederlanders in een Amerikaanse vestiging hebben geholpen een or op te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden