Mugabe trekt zich van kritiek op uitslag niets aan

Robert Mugabe mag nog eens zes jaar regeren over Zimbabwe, mede dankzij de enthousiaste lof van buurland Zuid-Afrika voor de ,,hartverwarmend verlopen'' verkiezingen.

KAAPSTAD - Ondanks de economische problemen, honger en het politieke geweld hebben veel Zimbabwanen opnieuw op president Mugabe gestemd.

Maar dat ging niet vanzelf. Volgens getuigen ,,dreven'' oorlogsveteranen voltallige dorpen naar de stemlokalen, dreigend dat stembussen waren gemerkt en dat ze collectief zouden worden gestraft als ze Tsvangirai zouden kiezen. Zimbabwaanse waarnemers beweren dat de regeringspartij ook stembussen heeft aangevuld, en 400000 valse namen op kiezerslijsten heeft gezet.

In honderden stemlokalen was dat makkelijk te doen, aangezien er vaak geen onafhankelijke waarnemers waren en controleurs van de oppositiepartij MDC waren weggejaagd door militante bendes. Volgens Amnesty International zijn gedurende de verkiezingsdagen 1400 Zimbabwanen gearresteerd die bij de stembussen hadden moeten zijn.

Neem daarbij het geweld voorafgaand aan de verkiezingen, en het is duidelijk dat deze niet 'vrij en eerlijk' zijn verlopen. Althans, dat vinden Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Australië, Zimbabwaanse burgerorganisaties en een groep van 25 Noorse waarnemers, die de verkiezingen allemaal veroordelen.

Maar van hun mening trekt Mugabe zich niets aan. Hij luistert alleen naar het oordeel van de overwegend Afrikaanse waarnemersmissies die hij heeft toegelaten, en waarvan hij -niet ten onrechte- loyaliteit verwacht in zijn oorlog tegen de blanke, 'neokoloniale' vijand.

Wat dat betreft heeft Mugabe een slim spel gespeeld, door het conflict met de Europese Unie zo hoog te laten oplopen dat de EU zijn waarnemers terugtrok. Daarmee maakte Mugabe van zijn herverkiezing een puur Afrikaanse zaak, waarbij hij vooral Zuid-Afrika in een lastig parket bracht.

Als belangrijkste land in de regio had het de meeste waarnemers in Zimbabwe: zowel in de missies van SADC (organisatie van landen in Zuidelijk Afrika) en het Gemenebest, als in twee eigen missies. De Zuid-Afrikaanse waarnemersmissie oordeelde gisteren al hoe 'hartverwarmend' het was dat de verkiezingen 'legitiem' zijn verlopen. De missie was samengesteld uit vakbonden, bedrijfsleven, kerken en burgerorganisaties.

Hoewel de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki het risico loopt de westerse financiële steun voor zijn 'Marshall-plan' voor Afrika te verspelen, is de kans klein dat hij het bevrijdings-icoon Mugabe zal laten vallen. In toenemende mate begint Mbeki zelf ook allergisch te worden voor de 'racistische' houding van het Westen. Hij haalde vorige week hard uit naar de blanke lidstaten van het Gemenebest.

Tevens is het voor Zuid-Afrika van immens belang dat er geen geweldsexplosie plaatsvindt in Zimbabwe, wat vooral werd gevreesd als Tsvangirai zou winnen. Met Mugabe nog zes jaar aan het roer zullen Zimbabwes problemen niet snel worden opgelost, maar de dreiging van burgeroorlog lijkt iets kleiner.

Bovendien is het vraag of de 78-jarige Mugabe, wiens gezondheid niet best lijkt, zijn zes jaar kan volmaken. Ook het onmachtige Westen kan weinig anders dan hopen op diens spoedige dood of op een machtsstrijd binnen zijn partij. De EU en de VS mogen wel sancties hebben afgekondigd, maar naar verluidt heeft Mugabe zijn miljoenen al naar Maleisië gesluisd. Hij heeft zijn buit binnen, en zit zich te verkneukelen over zijn slimheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden