Mugabe: Met pensioen bij verlies

Ontspannen houding dictator Zimbabwe op verkiezingsdag zou erop duiden dat hij al zeker is van de overwinning

HARARE - Als president Robert Mugabe arriveert bij zijn stembureau in de wijk Highveld in Harare, oogt hij ontspannen. Net als op zijn persconferentie een dag eerder. De 89-jarige autoritaire leider, die Zimbabwe al sinds 1980 bestuurt, kondigt zelfs nonchalant aan na 33 jaar met pensioen te gaan als hij de verkiezingen verliest.

Zimbabwe koos gisteren een nieuwe president, een nieuw parlement en nieuwe lokale politici. De afgelopen weken stonden bol van de massale campagnebijeenkomsten, politieke marsen en verbale gevechten tussen de leiders van de twee belangrijkste partijen, MDC van Morgan Tsvangirai en Zanu-PF van Mugabe.

Mugabe's ontspannen houding is volgens velen een teken dat hij zeker is van zijn overwinning; via eerlijke verkiezingen of fraude. Net zoals bij de gewelddadig geëindigde verkiezingen van 2008, duiken nu verhalen op over intimidatie, vooral op het platteland. Mensen zouden met geweld zijn gedreigd als zij niet op Mugabe's Zanu-PF stemmen. Maar het lijken incidenten.

Op de verkiezingsdag is het in de hoofdstad en omgeving juist opvallend rustig. De bibliotheek van Mandedza High School bijvoorbeeld, een uurtje rijden buiten Harare, is praktisch leeg om twee uur 's middags. Slechts een hoopje zakdoekjes met paarse inkt herinnert eraan dat eerder op de dag mensen uit de omliggende dorpen zijn komen stemmen. Met die tissues hebben zij hun pinken afgeveegd, nadat die is gekleurd ter bewijs dat zij hun stem hebben uitgebracht.

"Vanochtend was het wel druk", zegt Takesure Kanyemba, voorzitter van het stembureau. "De meeste mensen kwamen vroeg." De angst dat Mugabe via lange wachttijden de stembusgang zou frustreren, bleek op veel plekken echter ongegrond.

Mandedza High School ligt in de regio Seke, waar de meeste mensen traditioneel op Mugabe stemmen. Dat bij dat stembureau 300 van de 400 verwachte kiezers hun stem al vroeg hebben uitgebracht, lijkt goed nieuws voor Mugabe. De Zimbabwaanse verkiezingscommissie ZEC stelde gisteren echter dat de opkomst in het hele land hoog was.

Nooit was het toezicht op de verkiezingen in Zimbabwe zo streng. Maar dat blijkt per stembureau te verschillen. Bij de school waar Mugabe - onder toeziend oog van de wereldpers - om twaalf uur zijn stem uitbracht, ziet het zwart van de waarnemers. In Chitungwiza, een voorstad van Harare waar, zoals op de meeste plekken in het land, in groene legertenten gestemd kan worden, zijn weliswaar opvallend veel politieagenten, maar is geen waarnemer te bekennen.

De grootste zorg bleef gisteren de aanhoudende chaos rond de kieslijsten, die pas de nacht voor de verkiezingen openbaar werden gemaakt en waarop veel overleden of niet-kiesgerechtigde Zimbabwanen bleken te staan. De verwachting is dat die 'spookkiezers' via frauduleuze praktijken als Zanu-PF-stemmers zullen worden aangemerkt. Maar zo kort voor de verkiezingen was het te laat de kieslijsten nog aan te passen, stelde de verkiezingscommissie. Vicevoorzitter Joyce Kazembe restte niets anders dan te hopen dat de fouten 'een les voor de toekomst' zullen zijn.

En waar enerzijds dode mensen op de kieslijsten prijken, bleken gisteren op verkiezingsdag anderzijds veel levende kiezers daar juist niet op te staan. Terwijl zij dat wel hadden verwacht. Mubvuma Sarah, voorzitter van een stembureau in Chitungwiza, schat dat zij in de ochtend alleen daar al zeker 46 kiezers heeft moeten wegsturen, omdat zij niet op de lijsten stonden. "Die mensen waren allemaal erg verbaasd en bijzonder teleurgesteld."

Er is meer ongerustheid: bij de verkiezingen in 2008 verliep de eerste ronde ook rustig, zeggen de meeste mensen. Het geweld begon pas toen Mugabe zwak bleek te staan. De angst is dat ook nu vooral de weken na de verkiezingen gewelddadig zullen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden