Mugabe laat de spierballen rollen met sloop van sloppen

Zimbabwe's dictator Mugabe liet de afgelopen weken op grote schaal sloppenwijken verwoesten en tienduizenden markthandelaren arresteren. De stedelingen moeten maar eens voelen wie de baas is.

Kleumend liepen de inwoners van een arme wijk van de Zimbabwaanse hoofdstad Harare afgelopen week rond de puinhopen van hun platgewalste huizen. Een man zat in de winterkou buiten op een bed, omringd door huisraad uit zijn verwoeste woning.

,,Mijn hele familie, inclusief kleine kinderen, slaapt in de open lucht'', vertelde een vrouw met een kind balancerend op een heup aan persbureau AP. ,,We zijn wanhopig op zoek naar voedsel en onderdak. Misschien zijn we dood beter af.''

De sloppenbewoners waren het slachtoffer geworden van operatie 'Grote Schoonmaak' van president Robert Mugabe. De Zimbabwaanse dictator liet zijn politie de afgelopen weken massaal markten en illegale sloppen in de steden verwoesten. Bulldozers maakten hele buurten met de grond gelijk en politiemensen dwongen mensen om hun huis af te breken. Zeker 30000 markthandelaren werden gearresteerd, naar schatting 200000 mensen raakten dakloos. Mugabe wilde met de actie een einde maken aan criminaliteit en 'zwarthandel' en ,,het gezond verstand herstellen'' in de steden. Maar een expert van de Verenigde Naties sprak van een 'grove schending van de mensenrechten'.

Het brute politie-optreden is het nieuwste dieptepunt in de dramatische neergang van Zimbabwe. Het Afrikaanse land wordt, net als veel andere ontwikkelingslanden, al decennia geconfronteerd met een trek van het platteland naar de steden. De nieuwkomers vestigen zich vaak in sloppenwijken en houden zich, net als de al aanwezige bewoners, in leven met allerlei tijdelijke baantjes en handel. In Zimbabwe is deze trend de laatste jaren versterkt door Mugabe's radicale herverdeling van landbouwgrond, die het land in een economische crisis heeft gestort. Honderdduizenden werkloze landarbeiders kwamen naar de steden.

Mugabe probeert de neergang de laatste jaren te keren met autocratische maatregelen. De bejaarde oud-vrijheidsstrijder kondigt voor een hele reeks basisbehoeften bijvoorbeeld regelmatig maximumprijzen af, die een stuk lager liggen dan de marktprijs. Hij stuurt vervolgens de politie de volkswijken in om de 'economische saboteurs' op te pakken die zich niet aan de maximumprijzen houden. Maar het effect is voorspelbaar: de armoede en de informele handel nemen alleen maar toe.

Oppositieleiders reageerden de afgelopen weken woedend op het hardhandige politie-optreden. De rooms-katholieke aartsbisschop van Harare, Robert Ndlovu, veroordeelde de actie gisteren als onmenselijk.

Maar Mugabe zal zich daar weinig van aantrekken. De president heeft zijn machtsbasis namelijk vooral op het platteland, waar duizenden arme zwarte boeren hem dankbaar zijn voor het gekregen land. Dorpshoofden zijn met een combinatie van intimidatie en gunsten aan zijn regeringspartij gebonden. Maar in de steden geniet de oppositie veel aanhang. Voor hen was de boodschap met dit spierballenvertoon: waag het niet in opstand te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden