Mozes komt naar de bios, met 'wetenschappelijke' wonderen

Christian Bale als Mozes in 'Exodus: Gods and Kings'. Beeld 21th Century Fox

Noach heeft het witte doek nog maar net verlaten, maar zijn opvolger staat al klaar. Een week voor kerst gaat 'Exodus: Gods and Kings' in première, een Hollywoodproductie over Mozes. De film doet alvast wat stof opwaaien.

Verwoestende plagen, een felle strijd met de farao, bloederige veldslagen en een leger dat over de zeebodem marcheert: met de eerste trailers belooft regisseur Ridley Scott een hoop spektakel. Verwacht geen bijbelgetrouwe vertolking, waarschuwde hij eerder deze maand al. Net als de makers van 'Noah' kiest hij voor een onttoverd verhaal waarin het vooral draait om aardse strijd. Denk 'Gladiator' en '300', niet 'The Passion of the Christ'. 'Gladiator' was ook een Scott-productie.

Conservatieve joden, christenen en moslims die vrezen dat Scott met hun verhaal aan de wandel gaat, zijn door Scott nog niet gerustgesteld. Het meest iconische moment van het Mozesverhaal - het splijten van de Rode Zee zodat Mozes kan oversteken en de troepen van de farao achter zich kan laten - komt in de film niet voor.

Handig voor Mozes: de kustlijn trekt zich terug
Scott vond het een ongeloofwaardig tafereel, vertelde hij vorige week aan Entertainment Weekly. "Ik had het gevoel dat ik beter met een meer wetenschappelijke of natuurlijke verklaring kon komen." Het resultaat is een tsunami, voorafgegaan door een tijdelijke terugtrekking van de kustlijn. Volgens de historische literatuurstudie die Scott deed, vond er rond het jaar 3000 voor Christus zo'n zeebeving plaats. Mozes zou daar handig gebruik van hebben gemaakt.

Erg populair is die verklaring in wetenschappelijke kringen overigens niet. Oudtestamentici gaan ervan uit dat het verhaal een mythe is: meer bedoeld om een boodschap over te brengen dan om letterlijk historisch verslag te leggen.

Ook acteur Christian Bale, die Mozes' rol vertolkt, heeft zo zijn bedenkingen bij het verhaal. Bale verdiepte zich in de Torah, Bijbel en Koran en noemt Mozes nu 'waarschijnlijk de meest barbaarse individu over wie ik ooit heb gelezen'. "De man was waarschijnlijk schizofreen", analyseert hij in Christianity Today. "Hij was een getroebleerd en bewogen man die vurig vocht tegen God, tegen zijn roeping.

De opmerkingen leidden onder enkele prominente Amerikaanse christelijke bloggers al tot afkeurend gemor. Mozes was inderdaad een complex figuur, vinden zij. Maar de termen die Bale hanteert gaan wel heel ver.

Scott moet niets van religie hebben
De bloggers wijzen ook op een interview dat regisseur Scott in 2012 gaf aan Esquire. Daarin noemt hij religie 'de grootste bron van kwaad' op de wereld. "Alle religies?", vraagt de interviewer. "Kun jij een goede noemen?", riposteert Scott. "Een rechtvaardige, zachtaardige en tolerante godsdienst? Iedereen vliegt elkaar in de haren in naam van zijn persoonlijke god."

Of productiemaatschappij 20h Century Fox zich zorgen moet maken is nog maar de vraag. 'Noah' leidde ook tot een paar kleine controverses, maar leverde dusver ook volle zalen en minstens 200 miljoen dollar op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden