Mozart-spel hinkt op twee gedachten

klassiek

Alexandre Tharaud **

Alexandre Tharaud is een buitenbeentje tussen de pianonisten van zijn generatie. Maandag profileerde hij zich met zijn recital in de Rotterdamse Jurriaanse Zaal als een ware anti-virtuoos voor wie de muziek en niet de moeilijke noten voorop staat. Hij vertolkte repertoire dat een middelbare scholier met een jaar of zeven gedegen pianoles ook speelt: Mozarts Sonate in A met de Turkse mars, Lyrische Stücke van Grieg en Impromptu's van Schubert. Net als veel van die scholieren speelde hij met de bladmuziek voor zijn neus. Dat is allerminst een schande, maar wel ongebruikelijk.

Tharaud speelde alles behalve als een pianoleerling. Sterker nog, menige pianoleraar zou een leerling figuurlijke billekoek geven als deze Mozart zo gekunsteld en met idiote accenten, scherp als wespensteken, zou spelen. Dit Mozart-spel hinkte op twee gedachten. Doorgaans was Tharauds speelstijl romantisch met grote dynamische verschillen. Daarnaast bleek hij de klassieke uitvoeringspraktijk wél te kennen wanneer hij profiel gaf aan motieven in de linkerhand of in herhalingen variaties aanbracht.

Curieus was dat hij het eerste thema van de Turkse Mars op twee manieren interpreteerde. Eerst met de hoofdmelodie in gelijke notenwaarden zoals vrijwel iedere pianist dat doet. Later liet Tharaud horen hoe de mars echt Turks gaat klinken als de eerste twee tonen vrijwel tegelijk worden aangeslagen. Ooit vertelde een Turkse pianist mij dat hij in zijn vaderland een militaire kapel zo had horen spelen. Zo moet Mozart de Janitsaren gehoord hebben. Hier had Tharauds excentriciteit historische basis!

Van Griegs Lyrische Stücke speelde Tharaud er acht, met mooiere en minder geïnspireerde momenten. Niet te vatten was waarom hij het vreugdevolle 'Trouwdag in Troldhagen' zo demonisch speelde als een Mefisto-wals. Vooral de klap aan het slot riep vragen op: kreeg de dronken bruidegom hier een draai om zijn oren van de bruid?

Het recital kreeg alsnog vleugels toen Tharaud zijn eigen transcriptie van het 'Adagietto' uit de Symfonie nr. 5 van Gustav Mahler speelde. Een grootse bewerking in geraffineerde pianistiek, die rechtdoet aan de symfonische klankwereld van Mahler. Professioneel, muzikaal en zonder de poespas van voor de pauze klonken Schuberts Impromptu's opus 9. Dat Tharaud behalve antivirtuoos ook rasvirtuoos is, bleek in de rappe uitvoering van de Scarlatti-toegift en de klankenpracht van de Prelude van Bach-Siloti.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden