Moslims en milieugroepen zoeken naar 'groene islam'

De Koran staat vol verzen over de religieuze plicht om voor de natuur te zorgen. Pasklare oplossingen ontbreken.

Onder de blauwgroene koepel van de Mevlana moskee in Rotterdam schuiven imams, ambtenaren, milieubeschermers en een enkele moskeebezoeker samen aan tafel. Onderwerp: het milieu. „Het is voor het eerst dat we op zo’n grote schaal samenwerken”, zegt een trotse Deniz Köker, voorzitter van de Turks-Nederlandse milieuorganisatie Tema.

Na de middagthee is het tijd om te gaan praten over milieuproblemen van Turkse Nederlanders. Tema en de Nederlandse milieuorganisatie IVN willen daar ’vanuit de Koran gemotiveerde oplossingen’ voor zoeken. Die zullen, kondigt Köker aan, in alle 150 moskeeën van de Turkse koepel Diyanet worden ingevoerd. Maar wat zijn de problemen?

Het eerste veroorzaakt meteen heftig debat: het islamitische verbod op het verspillen van eten. „Brood mag je absoluut niet verkwisten”, zegt Funda Müjide, inleidster op de conferentie. „Dat zit er heel diep in. Ik weet nog dat mijn moeder ons opdroeg om brood, dat we op straat zagen liggen, netjes in het park te leggen. Voor de vogels.”

Dat dit vijvers en grachten vervuilt en tot rattenplagen leidt, beseffen de meeste mensen niet. Maar, zegt Serdar Köker, directeur van Tema (geen familie van de voorzitter), „de bedoeling is goed en milieubewust. Eten gooi je niet weg als je er dieren mee kunt voeden. Mensen vinden dit zo belangrijk dat ze er zelfs boetes voor riskeren. Het is een religieus gebod, dat krijg je er niet uit.”

Een gemeentewerker uit Dordrecht vertelt dat daarom sinds kort een speciale broodcontainer in het park staat. Maar als daar plastic zakken in terechtkomen, kan de inhoud niet gecomposteerd worden. En het werkt alleen als men vertrouwt dat er ook daadwerkelijk compost van wordt gemaakt. ’Voorlichting en communicatie’, luidt het weinig verrassende devies.

Volgend probleem: het overmatig gebruik van schoonmaakmiddelen. Turkse Nederlandsers zijn grootverbruikers van bleekmiddel. De werkgroep ’schoonmaakmiddelen’ beklaagt zich over de vrouwen – die zijn erg moeilijk te bereiken.

Binnen de werkgroep die het overmatig energiegebruik bespreekt, rijst de vraag of het wel een goed idee is om deze kwestie in de moskee te behandelen. Daardoor ontstaat ’islamisering van de communicatie’ en zou de gemeente andere kanalen dan de moskee wel eens over het hoofd kunnen zien.

Hugo Bunte, plaatsvervangend voorzitter van IVN, is tevreden met de samenwerking met Tema en de imams. „Het is goed dat we van hun uitgebreide netwerk gebruik kunnen maken.” Ook Serdar Köker bekijkt het pragmatisch. „De Koran staat bomvol verzen over de religieuze plicht om voor de natuur te zorgen. Het zou dom zijn daar geen gebruik van te maken.” Maar veel pasklare oplossingen zijn er nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden