Moord op Mexicaanse activiste die de daders van haar ontvoerde dochter achter tralies kreeg

De Mexicaanse zakenvrouw en activist Miriam Rodríguez Martínez leidde een actiegroep die vermiste familieleden probeert te vinden. Woensdag werd ze op Moederdag in Mexico door onbekenden vermoord.Beeld EPA

Een prominente Mexicaanse activiste die zich inzette voor gezinnen met vermiste familieleden, is vermoord. Miriam Rodríguez Martínez vond in 2014 het graf van haar ontvoerde dochter en wist de daders achter de tralies te krijgen, maar is nu zelf het slachtoffer geworden van een vermoedelijke wraakactie.

De moord op Rodríguez werd woensdagavond lokale tijd gepleegd, op Moederdag in Mexico. De activiste en zakenvrouw is in haar huis in San Fernando Tamaulipas door meerdere kogels geraakt en overleed op weg naar het ziekenhuis, hebben de autoriteiten in de provincie Tamaulipas bekendgemaakt. De daders zijn nog niet gevonden.

Miriam Rodríguez leidde een actiegroep van 600 gezinnen die allen zoeken naar vermiste familieleden in het door drugsgeweld geteisterde noorden van Mexico. Ze richtte de groep op nadat haar eigen dochter Karen Alejandra in 2012 werd ontvoerd. 

Na de ontvoering begon Rodríguez een zoektocht naar haar kind. In 2014 wist ze het graf van haar dochter te vinden. De informatie die ze had over de vermoedelijke daders, leden van het drugskartel Los Zetas, gaf ze door aan de politie. Die pakte de bendeleden op, van wie er negen voor de rechter werden gebracht.

Later ontvoerde het Zetas-kartel ook haar man, maar die misdaad wist de activiste zelf te verijdelen door achter de auto van de ontvoerders aan te rijden en tegelijkertijd het leger in te lichten. Dat arresteerde de ontvoerders.

Ontsnapping

Maar afgelopen maart slaagde zeker een van de bendeleden erin uit de gevangenis te ontsnappen, waarna Rodríguez werd bedreigd. Ze vroeg om politiebescherming, maar zou die niet of niet voldoende hebben gekregen. 

In een reactie op de moord op Rodríguez stelde openbaar aanklager Irving Barrios dat de politie drie keer per dag bij haar huis patrouilleerde, maar haar familie bestrijdt dat.

De provinciale gouverneur, Francisco Javier García Cabeza de Vaca, veroordeelde de moord op Rodríguez. In een tweet met de hashtag ‘neetegenstraffeloosheid’ schreef hij dat ‘de regering van Tamaulipas niet zal toestaan dat de dood van Miriam Rodríguez tot weer een andere statistiek gaat behoren’.

Ook het Mexicaanse mensenrechtencomité liet zich uit over de moord op de activiste. Volgens de organisatie benadrukt haar dood het tekortschieten van de overheid in het beschermen van de eigen bevolking. Verder hekelde Amnesty International de nalatigheid van de Mexicaanse autoriteiten.

“Mexico is een bijzonder gevaarlijke plaats geworden voor diegenen die de moed hebben hun leven te wijden aan de zoektocht naar vermiste personen”, zei Erika Guevara Rosas, directeur voor het Amerikaanse continent van de mensenrechtenorganisatie. “Zij weten niet waar hun familieleden zijn, staan door hun werk aan grote gevaren bloot en zien dat de autoriteiten niet thuis geven. De nachtmerrie die zij moeten doormaken is onrustbarend.”

Tekst loopt door onder afbeelding.

Moeders van de 43 vermiste studenten van het college Raul Isidro Burgos in Ayotzinapa, in de zuidwetselijke provincie Guerrero, namen afgelopen 10 mei - Moederdag in Mexico - deel aan een mars om gerechtigheid te eisen voor hun vermiste kinderen.Beeld REUTERS

Dertien onderzoeksgroepen

De actiegroep die Rodríguez leidde, Colectivo de Desaparecidos de San Fernando, is een van de ongeveer dertien onderzoeksgroepen die werden opgericht na de verdwijning van 43 studenten in Ayotzinapa, in de zuidwestelijke provincie Guerrero, in 2014. 

Uit frustratie over de laksheid van de Mexicaanse overheid bij de bestrijding van de drugskartels, doen zij zelf onderzoek naar hun vermiste geliefden. Veel leden van de groepen volgen cursussen in forensisch onderzoek, archeologie en de identificatie van graven en beenderen.

Door het aan de drugshandel gerelateerde geweld en de strijd die de verschillende drugskartels onderling voeren hebben de afgelopen tien jaar naar schatting meer dan honderdduizend mensen het leven verloren. Volgens de Britse denktank Internationaal Instituut voor Strategische Studies (IISS) zijn in 2016 alleen al 23.000 mensen door geweld om het leven gekomen. De Mexicaanse autoriteiten bestrijden dit aantal.

Graciela Pérez, een lid van de groep van Rodríguez die ook een vermiste dochter heeft, beschreef de vermoorde activiste tegenover de BBC als iemand "met een zeer sterk, zorgzaam en vrolijk karakter".

Lees ook: Mexicaanse journalist Miroslava Breach kreeg acht kogels om haar 'te grote mond'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden