Moord op leraar niet typisch Turks

De criminoloog Werdmölder schreef zaterdag in Trouw dat het doodschieten van conrector Hans van Wierden alle kenmerken heeft van een Turkse erezaak.

Dat Murat in zijn eer (gurur = persoonlijke trots) is aangetast, zal ik niet ontkennen. De manier waarop Werdmölder het beschrijft geeft echter te veel het idee dat dit gedrag bij Turken een normale, welhaast onontkoombare reactie is. Dit is absoluut niet het geval.

We moeten onderscheid maken tussen eerwraak en een erezaak. Als een vrouwelijk familielid in haar eer (namus = kuisheid) wordt aangetast door een (jonge)man, en deze man wordt gedood, dan spreken we van eerwraak.

Van oudsher is eerwraak bij Turken geoorloofd. Tegenwoordig wordt het door veel Turken afgekeurd, maar als het gebeurt, hebben ze er meestal wel begrip voor. De poging tot moord in het roc te Veghel door de 17-jarige Ali was een poging tot eerwraak op de vriend van zijn zusje. Door deze relatie was de eer van de hele familie van Ali aangetast.

Bij een erezaak daarentegen wordt iemand zélf dermate aangetast in zijn eer dat hij de veroorzaker van dit eerverlies doodt. 'Caféruzies met dodelijke afloop' zijn haast altijd te scharen onder de noemer 'erezaak.' En daarvoor is juist geen begrip bij Turken. Ze vinden zo'n reactie ontzettend dom en onvolwassen. Vaak is het zo ver gekomen doordat de dader zich niet in acht heeft genomen met alcohol en drugs, en daarnaast veel huiselijke en persoonlijke problemen heeft. Een eerwraakpleger heeft deze problematische achtergrond vrijwel nooit. Waar de dader van een eerwraak zijn eer zuivert door zijn daad, herkrijgt de dader van een erezaak zijn eer niet, in tegendeel, hij verliest nog meer eer.

Het kan best zijn dat Werdmölder dit ook zo bedoeld heeft, maar uit zijn artikel sprak te veel de culturele vergoelijking. Ook krijg je bijna de indruk dat Hans van Wieren geen antenne had voor omgang met Turkse leerlingen. Werdmölders eindconclusie 'Gegeven zijn persoonlijke en culturele achtergrond kon Murat niet anders dan naar een wapen grijpen' vind ik persoonlijk te boud om al in dit stadium te kunnen geven.

Clementine van Eck is auteur van 'Door bloed gezuiverd. Eerwraak bij Turken in Nederland' (Bert Bakker, 2001).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden