Opinie

Moord Els Borst was christelijke aanslag

Bart van U. voor de rechter. Beeld ANP

Natuurlijk was de moordenaar van Els Borst psychisch niet in orde, maar we mogen zijn christelijke motief niet wegrelativeren, schrijven Ewout Klei en Ibrahim Wijbenga.

Schokkend nieuws. Oud-minister Els Borst van volksgezondheid is dus vermoord vanwege haar belangrijke rol in de legalisering van euthanasie. De dader, Bart van U., bracht haar op 8 februari 2014 met 41 messteken om het leven omdat hij deze moord beschouwde als een 'goddelijke opdracht'.

Natuurlijk is de dader psychisch niet in orde, hij lijdt aan ernstige wanen en vermoordde in 2015 zijn eigen zus, maar we mogen het religieuze motief van deze christenfundamentalist niet wegrelativeren. Hij zegt het namelijk zelf. Net zoals Mohammed B. duidelijk liet blijken Theo van Gogh uit radicaal-islamitische motieven te hebben vermoord.

Getal van het Beest
D66-politica Els Borst is door orthodoxe christenen gedemoniseerd. Ze werd in het Reformatorisch Dagblad zelfs de 'duivel' genoemd en haar partij D66 was D666, naar het getal van het Beest uit het Bijbelboek Openbaring. Borst zette bij orthodoxe christenen vooral kwaad bloed met de uitroep 'Het is volbracht', nadat ze in 2001 de legalisering van euthanasie door de Tweede en Eerste Kamer had geloodst.

Borst citeerde hiermee namelijk de kruiswoorden van Christus toen hij stierf. Hoewel Borst hiervoor excuses maakte, kreeg ze een motie van wantrouwen aan haar broek, die alleen door de christelijke partijen werd gesteund.

Dertien jaar later was haar gewraakte uitspraak vergeten noch vergeven. Op Twitter reageerden enkele fundamentalistische christenen grimmig op het nieuws dat ze was overleden: 'Els Borst een natuurlijke dood gestorven? Oei, is dat dan toch menswaardig? #EuthanasieSTOP'; 'Duivels D666 partij van moord, zelfmoord en homo's' en 'Het is volbracht Els en dat in een garage... #IkstemCDA'.

Natuurlijk hebben orthodoxe christenen in Nederland nooit opgeroepen Borst te vermoorden. Niettemin moeten ze toch een beetje kritischer naar zichzelf kijken. Waarom was de haat tegen Borst zo persoonlijk? Breng je daarmee psychisch zieke mensen niet op gevaarlijke plannen?

Christelijke aanslagen
De vrijheid van meningsuiting staat hier niet ter discussie. Maar vrijheid brengt wel verantwoordelijkheid met zich mee. Demoniseren van mensen leidt, indirect, soms tot moord. Zoals Pim Fortuyn en Theo van Gogh indirect vermoord zijn als gevolg van extreem-linkse en moslim-fundamentalistische haatcampagnes tegen hen, zo is Els Borst vermoord als indirect gevolg van de orthodox-christelijke hetze tegen haar. En nee, we zeggen dit niet om christenen te demoniseren of hen hun vrijheid van meningsuiting en godsdienstvrijheid af te pakken, dit is een oproep tot morele verantwoordelijkheid. Dit mag niet meer gebeuren.

Een klimaat van haat kan leiden tot moord. En helaas zijn óók christenen heel goed in staat tot religieus geweld. In Nederland komen christelijk gemotiveerde moorden slechts heel zelden voor, maar in de Verenigde Staten is een aantal abortusartsen het slachtoffer geworden van christelijke moordaanslagen. Hoewel de meeste Amerikaanse christenen deze aanslagen zullen veroordelen, heeft de christenfundamentalistische hetze tegen de abortuspraktijk, die dikwijls ontaard is in redeloze haat, een geestelijk klimaat geschapen waarin deze moorden mogelijk werden.

SGP-senator D.J.H. van Dijk reageerde zeer krampachtig op het nieuws dat Els Borst was vermoord vanwege de euthanasie: 'Als terroristen in naam van islam doden, wordt religieus verband direct ontkend. Een geestelijk zieke wordt op z'n woord geloofd.' Deze apologetische kramp is onterecht. Christenen moeten onder ogen zien dat ook hun geloof, nog steeds, tot geweld kan leiden.

Ewout Klei: politiek historicus, auteur van 'Van God los. Het einde van de christelijke politiek?'
Ibrahim Wijbenga: CDA-lid, oud-lid van gemeenteraad Eindhoven

Reactie Reformatorisch Dagblad op bovenstaand opiniestuk

Christelijke aanslag? Neem kennis van de feiten!

Helaas maken de auteurs van het artikel over de moordenaar van Els Borst een paar vervelende blunders. Ze insinueren dat het Reformatorisch Dagblad mevrouw Borst heeft gedemoniseerd en een hetze uit orthodox-christelijke hoek heeft gestimuleerd.

Inderdaad, veel christenen waren en zijn intens verdrietig over het beleid dat ze voerde en de wissel die zij op medisch-ethisch gebied heeft omgezet. Ook het Reformatorisch Dagblad (RD) heeft daar nadrukkelijk afstand van genomen. Maar dat geldt evenzeer voor de moord op mevrouw Borst door Bart van U..

De suggestie van Ewout Klei en Ibrahim Wijbenga dat er onder Nederlandse christenen een haatzaaiklimaat heerst, mist elke grond. Laten we even kennis nemen van wat feiten:

- Het RD heeft mw. Borst niet "de duivel" genoemd. Nota bene, zij deed dat zelf in het D66-partijblad 'Idee'. Zie hier en blader door naar pag. 7. "Interview met de duivel, zet dat er maar boven."

- Het RD heeft nooit een verband gelegd tussen mevrouw Borst of D66 en het getal van het beest. Dat is éénmaal gebeurd in een ingezonden brief in het RD in 2000.

- De geventileerde opvattingen over de pil van Drion en de uitspraak 'Het is volbracht' zijn niet alleen door christenen als grievend ervaren, maar ook door vrijwel alle andere partijen. Paul Rosenmöller van GroenLinks ergerde zich er aan. Lees dat hier.

- Na de excuses van mevrouw Borst is de kwestie bijgelegd met de toenmalige fractieleiders van CU en SGP. Volg daarvoor deze link. Na haar overlijden heeft de toenmalige SGP-voorman Van der Vlies dat nadrukkelijk herhaald.

- Ook het RD heeft die uitspraak vergeven en schreef kort na haar overlijden: "Het is dan ook volstrekt misplaatst om die haar nadien nog na te dragen."

- Toen een predikant desondanks deze uitspraak herhaalde en andere negatieve uitdrukkingen deed na het overlijden van mevrouw Borst, is daar zowel door het RD als door het betreffende kerkverband onmiddellijk afstand van genomen.

- Wie écht kennis wil nemen van de opvattingen van reformatorische christenen over Bart van U. en de dood van mw. Borst leze het RD-commentaar van vorige week daarover.

Steef de Bruijn, plaatsvervangend hoofdredacteur Reformatorisch Dagblad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden