Recensie

Mooie rake vormen gaan aan de haal met de inhoud

Jenny doet haar balletoefening. Foto: Robert van der Ree.Beeld TRBEELD

TONEEL
Face to Face
Liliane Brakema/Firma Ducks

Boven het speelvlak van 'Face to Face' hangt een grote hellende spiegel. Daarin zien we de personages dubbel, in een weerkaatsing van troebel groen-blauwig licht. Het lijkt daardoor alsof er een soort filter van regendruppels over de bühne is gelegd; een vertroebelde wereld. Deze afstandelijk koele vormgeving verwijst naar de verstoorde binnenwereld van het hoofdpersonage Jenny, een psychiater die zowel in haar privé- als in haar professionele leven strandt in het zoeken naar wezenlijk contact. Het toneelbeeld klopt én is mooi.

De jonge regisseur Liliane Brakema pakt dat gegeven van gebrek aan connectie aan met fysiek theater van het grote gebaar. Iedereen die op Jenny's pad komt - haar patiënt, grootouders, een potentiele minnaar - is verkrampt, en geeft daar uiting uiting aan met, noem het, tics. Grootmoeder loopt doelloos achter haar theetrolley aan. Patiënt Maria verschuilt zich achter een opblaaskrokodil. Vriend beent compulsief heen en weer met een stomerijhoes over de schouder. Iedereen is opgejaagd, zoals ook Jenny om de haverklap dwangmatig zelfbewust haar make-up bijwerkt. Allemaal rake beelden om de vervreemding van het bestaan te illustreren. Met een scherpe focus op vorm.

De inhoud is over het hoofd gezien

Maar er zou meer focus op de inhoud van de tekst mogen liggen. 'Face to Face' is een theaterbewerking van Ingmar Bergmans film 'Ansikte mot ansikte', waarvoor Brakema knipte in het originele script. Dat is helaas niet goed gedaan, waardoor de aangrijpende levensernst, zo typisch à la Bergman, verloren is gegaan. De tekst vraagt om diepere lagen om Jenny's dissociatie en pijn te kunnen begrijpen. Brakema legt bij tijd en wijlen flink wat emotionaliteit in haar regie, wat dan weer wonderlijk haaks staat op haar rigide vormvastheid. Dat kan een stijlkeuze zijn, maar hier werkt die niet goed omdat de gecoupeerde tekst te weinig ontwikkeling biedt. Hoezeer Maartje van de Wetering ook haar best doet om haar personage Jenny een ziel in te blazen, met haar meevoelen is er niet bij.

Het oog wordt daarentegen op de wenken bediend. Jenny leest haar afscheidsbrief voor terwijl ze een balletoefening doet, wit schuim dwarrelt op haar neer. Het lijkt alsof ze - etherisch en kwetsbaar - in een grote dot engelenhaar staat, met één been in een surreële hemel. Maar na deze grandioze verbeelding (en reinigingsritueel) van Jenny's gemoedstoestand kabbelt de voorstelling verder, zonder een steek wijzer te zijn geworden van welke demonen Jenny nou precies bevrijd had moeten worden. De vorm is aan de haal gegaan met de inhoud.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden