Column

Mooie en lelijke boektitels

Beeld Maartje Geels

Met de boekenweek in aantocht komen ook de talloze boektitels er weer aan. Ik ga daarom maar eens voor de boekenkast staan peinzen. Wat is nu eigenlijk een goede, pakkende boektitel? 

Maarten Asscher, tegenwoordig boekhandelaar, schreef daar eens een stukje over waarin hij bijvoorbeeld 'A la recherche du temps perdu' wel geslaagd vond maar 'A Treatise Concerning Human Understanding' niet. Dat ben ik niet met hem eens, ik vind laatstgenoemde prima en zo zie je dus, het is ook hier een kwestie van smaak.

Interessanter is misschien om te onderzoeken wat een titel precies met je doet. Vaak niks. Zonder de inhoud was 'De avonden' een saaie, nogal nietszeggende titel geweest. Ook van 'Zeven vertellingen' of 'Verzamelde kritieken' word je niet veel wijzer. 'De zondvloed' daarentegen (van Jeroen Brouwers) belooft van alles maar zegt ook eigenlijk weer niks over de inhoud want het gaat vast niet over de bijbelse zondvloed. 

Een van de beroemdste titels uit onze literatuur is ongetwijfeld 'De donkere kamer van Damocles', vol met van alles, maar om te begrijpen waar het op slaat zul je toch het boek helemaal moeten lezen. Onlangs las ik 'Daar komen de vliegen' van David Pefko, veelzeggende titel waar je van alles bij kunt bedenken; ik zag bijvoorbeeld onmiddellijk een ontbindend lijk voor me, maar daar gaat het boek helemaal niet over. 

De titel van het boekenweekgeschenk, 'Makkelijk leven', daarentegen dekt de lading volledig, het gaat over makkelijk leven. Of het daarmee ook een goede titel is, durf ik niet te zeggen maar je weet in elk geval wat je koopt, of in dit geval krijgt. 'Korte gesprekken met afgrijselijke mannen' en 'Markante herinneringen aan Ootmarsum': ook duidelijk.

Geheimzinnig en suggestief

Maar wát als je een boek koopt dat 'Echo' heet of 'Begeerte'? Je hebt wel vage vermoedens maar het kan best zijn dat je bedrogen uitkomt. Bij uitgeverij Prometheus (prima naam vind ik) verschijnt binnenkort een boek getiteld 'Geen jalapeños', geen idee wat dat moet betekenen maar het klinkt in elk geval geheimzinnig.

Maar moeten boektitels wel geheimzinnig en suggestief zijn? Ik vond altijd 'The heart is a Lonely Hunter' van Carson McCullers een prachtige titel, een soort waarheid in zichzelf, maar nadat ik het boek gelezen had viel de gewekte suggestie me toch een beetje tegen. De titel moet vooral niet veel mooier zijn dan het boek zelf, anders voel je je bekocht. Daarom is het misschien het beste om niet te veel te beloven, zoals Kafka heel goed wist: 'Het vonnis', 'Het proces', 'Het slot'. Na hem kun je ook nooit met goed fatsoen meer komen met een boek dat 'Het proces' heet.

Toch nog even iets over mooie en lelijke titels want het blijft een intrigerende kwestie. 'Uit het autowrak gezaagd' (Jaap van Heerden) vind ik mooi en suggestief net zoals 'Kalme chaos' (Sandro Veronesi), 'De gegevenheid der dingen' (Marilynne Robinson) daarentegen lelijk om maar te zwijgen van 'Dit maakt ons ademloos bij haar geluid' (bloemlezing vrouwenpoëzie naar een regel van Ida Gerhardt). Over 'Wie wil er nu met Hitler in de tobbe' (Frank Diamand) denk ik nog na.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden