Mooi spel in verfilming van Ibsen-klassieker vol effectbejag

Regie: Simon Stone

Met: Geoffrey Rush, Sam Neill, Odessa Young

***

Het gelikte laatste beeld van Simon Stone's Ibsenadaptatie 'The Daughter' illustreert definitief het bedrog van de kijker. Het is een veel te mooi plaatje bij de climax die we zojuist hebben gezien. Klagen dat de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen in 1884 met 'De wilde eend' een voorspelbaar stuk schreef waarin de bal al vroeg wordt klaargelegd om die vlak voor het eind met veel aplomb in open doel te schieten, heeft misschien weinig zin. Dat doen we dus niet. Maar het is wel een probleem.

Stone verplaatste Ibsens stuk over de cynische keuze voor destructieve waarheid boven gelukzalige leugen van Noorwegen naar Australië, waar de lokale industrieel van een klein stadje op het punt staat voor de tweede keer te trouwen en met gevoel voor timing een paar dagen voor de bruiloft de fabriek sluit. Net op tijd voor de feestelijkheden arriveert zijn verloren zoon Christian, die jaren eerder vanwege een conflict naar Amerika is vertrokken. Hoewel net ontslagen door Christians vader, lijkt zijn jeugdvriend Oliver meer geluk in het leven te hebben. Christian heeft echter aan één schuine blik genoeg om een lang verzwegen geheim te vermoeden en zal niet rusten voor de waarheid boven tafel is. Ook al weet de kijker al vanaf die schuine blik wat die waarheid is, en voelt de rest als een invuloefening.

Stone wordt internationaal gewaardeerd om zijn theateradaptaties van klassieke stukken, om over Ibsens reputatie maar te zwijgen, maar dit is mooifilmerij. Stone imiteert de stijl van Terrence Malick (vooral die van 'The New World') met quasi-naturalistische close-ups en dialogen die zogenaamd veelzeggend asynchroon lopen met het beeld. Malick doet dat echter consequent, Stone alleen als het zo uitkomt, om sfeer te creëren als de personages elkaar even niet liefhebben of haten. Om de kijker niet te laten verdwalen tussen alle sfeerbeelden is er de opdringerige esoterische soundtrack die het zwijgen en schreeuwen muzikaal begeleidt. Bijna alles hier is effectbejag.

Bijna alles. Want waarom drie sterren bij zoveel verontwaardiging en niet twee en waarom raken toch zoveel mensen ontroerd door Stone's drama? Omdat bijna alle acteurs een genot zijn om naar te kijken. Vooral de ervaren Geoffrey Rush en Sam Neill, en nieuwkomer Odessa Young in de titelrol. Stone is een uitstekend acteursregisseur. Geen kwaad woord daarover. Nou goed, een paar dan. Dissonant is de schmierende Paul Schneider als de verloren zoon die de boel op stelten komt zetten. Die lijkt meer voor het podium dan voor de camera te acteren.

Het melodrama kun je Stone niet kwalijk nemen. De dramatische confrontaties en de voorspelbare climax zijn van Ibsen. Maar filmisch is het bedrog. Als de tranen eenmaal zijn opgedroogd en je naar dat laatste, engelachtige beeld staart, proef je de smaak van kitsch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden