Mooi maar somber boekje eert de beemd

In dertig jaar is een half miljoen hectare open landschap verdwenen, waarvan de helft in de Randstad. Dat is 44 hectare per dag. Deze rekensom van landschapsarchitect Adriaan Geuze siert de achterkant van het boek 'Beemden en Bouwlanden, het verdwijnende boerenlandschap'. Auteur Wim Denslagen heeft niets anders gedaan dan te zoeken naar illustraties van die rekensom.

In het spoor van Herman Vuijsje, die in 2006 in opdracht van Staatsbosbeheer kunstenaars portretteerde voor wie het Nederlandse landschap een inspiratiebron was, maakt ook Denslagen een tocht door het buitengebied, door ruilverkaveling aangetast. Hij duikt in de geschiedenis en de kunsten in een poging te beschrijven hoe het zo ver heeft kunnen komen. Denslagen toont de schilderijen van Willem Roelofs en Paulus Potter, met grazend vee aan een waterkant zonder prikkeldraad, toen botanisch slootbeheer zonder subsidie was en weidevogelbescherming nog moest worden uitgevonden. Zwartwitfoto's laten het Gein bij Abcoude zien, toen dichter Nescio er nog rondfietste, en van de Groot Schoordijk in Bornem in 1904, voordat deze werd rechtgetrokken en geasfalteerd.

De weemoed druipt ook van de kaarten. Van het gebied rond het dorpje Vries in Drenthe, vóór de ruilverkaveling en daarna. Het boek bevat zulke naargeestige veranderingen en het komt niet voor dat een landschap uit de tijd van Jean Massart er in de loop van de 20ste eeuw móóier op werd, schrijft Denslagen zelf. 'De oude, gegroeide en enigszins rommelige landschappen werden als het ware schoongemaakt en rechtgetrokken. Dergelijke onthutsende veranderingen in het eens zo bevallige landschap wekken niet alleen een droevig soort heimwee op, maar ook ergernis en afkeer.' Wie bezorgt dit mooi geschreven, maar ook sombere boekje op het ministerie van landbouw, dat natuur vorig jaar uit haar naam schrapte?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden