Mooi huwelijk tussen theater en beeldende kunst in het Amstelpark

AMSTERDAM - Vrijdagavond, 15 augustus, 20.00 uur. De Odysseus-stoptrein staat op het punt te vertrekken. De reisleidster verzoekt dringend de sigaretten uit te maken en tijdens de tocht geen ledematen buiten boord te steken. Iets te laat - niet alleen de NS heeft daar het patent op - komt de trein met open rijtuigen in beweging. Boven de reizigers, zo'n 87 in getal, is de lucht helderblauw, de zon weigert nog te wijken voor de schemering. Bestemming: het land waar vreemde wezens huizen, zoals Hooglopers, Vuurwezens, Waternimfen en Grasstampers. Een minuut na het vertrek springt nog gauw een medereiziger op de trein. Het is Odysseus, met lange, wapperende haren.

Is dit de nieuwe attractie van de firma Lovers om nog meer reizigers van de NS af te snoepen? Geenszins, het gaat hier om een open-lucht-theatervoorstelling in het Amsterdamse Amstelpark: een odyssee per trein. De reeds lang bestaande Amsteltrein rijdt de toeschouwers nadat zij een blauw kaartje hebben gekocht door het park om telkens te stoppen langs een tableau vivant bij een of ander kunst-object. Odysseus is de enige die dan van de trein mag springen om te converseren met de langsteltige of andere merkwaardige creaturen, of een dialoog aan te gaan met Poseidon of Zeus.

Arme Odysseus. Hij is net terug na een zwerftocht van twintig jaar (zoals in de 'Odyssee' van Homerus) en denkt zijn Penelope te kunnen trouwen. Bij het eerste tablau vivant zijn de voorbereidingen voor het huwelijk in volle gang. Smetteloos witte lakens worden op het groene gras gestreken en gevouwen, Penelope loopt maagdelijk wit rond, gereed voor het huwelijksbed. Maar dan brengt Hermes, de boodschapper der goden, Odysseus een onheilspellende boodschap: Niks eindelijk een partijtje stoeien! Het land is in gevaar! Poseidon, de god van het water, is toornig en is van plan alles onder water te zetten (inclusief het Amstelpark). Odysseus moet de Elementen opzoeken om gezamenlijk met hen de Zeegod een lesje te leren. De trein gaat dus verder en Penelope blijft andermaal achter. Gelukkig hoeft ze nu geen twintig jaar maar slechts een uur te wachten, want zolang duurt de voorstelling.

Onderweg is veel fraais te zien. Het orakel bijvoorbeeld. Op een variant van de Drentse hunebedden staan drie merkwaardig uitgedoste 'priesters'. Zij stampen met hun stokken op de reuzenkeien om ze te laten spreken. Elders zingen half zichtbare Sirenen die door een andere dimensie trachten heen te breken om de reizigers te verlokken; ze blijven echter gevangen achter het plastic dat rond een groepje bomen gespannen is. Op een andere open plek tracht boers volk het Paard van Troje (een boomstam met reusachtige wielen) in beweging te krijgen; het lukt niet, want de mannen aan de sleeptouwen trekken het gevaarte onder luid joho! in tegengestelde richtingen.

De ontmoeting met de Hooglopers - steltlopers die het element Lucht vertegenwoordigen en zich niet een-twee-drie- door Odysseus laten overtuigen om op te trekken tegen Poseidon - zorgt voor enige hilariteit onder de treinreizigers. Op de plaats van dit tableau vivant zijn onbedoeld twee oudere dames op een dubbeldekszitbank (: een kunstwerk) neergestreken en hun honden gedragen zich dubbel zo uitgelaten bij het optreden van zulke vreemde tweebeners.

Dan wordt eindelijk het rijk van Poseidon bereikt. In een sloot (Rivier) verheft zich boven het borrelende water een horizontale serie spiegelende glasplaten. Het is een intrigerend object van glaskunstenaar/lichtontwerper Peter Huntelaar, die een dijkdoorbraak verbeeldt. Poseidon is zijn kwade plan tot uitvoer aan het brengen en zit zelf triomfantelijk op een van de glasplaten. Zijn Waternimfen met badmutsen en lange groene nagels vergasten de reizigers op een gospel-achtige hit. Zingend mogen we ten onder gaan, jawel! Poseidon laat zich door niets en niemand vermurwen.

De laatst opgeroepen bondgenoot van Odysseus is Eos (de Dageraad), die tussen het groen van het Amstelpark spectaculair opduikt uit een oranje (rozevingerige) wolk. Maar de oranje flarden lossen snel op, Eos kan Odysseus niet bijstaan, want de god van de duisternis (Zeus) schaart zich aan de zijde van Poseidon. De trein rijdt het Rijk der schimmen binnen (een pikdonkere loods met eng watergekletter) en daar lijkt het laatste uur voor Odysseus geslagen te zijn, alsmede voor de treinreizigers die gaande de tocht zijn makkers zijn geworden. Gelukkig doet Pallas Athene een goed woordje en Zeus belooft onder één voorwaarde de duisternis en zondvloed weer op te heffen: Odysseus mag nooit meer proberen de Elementen te bundelen, zij horen immers voortdurend met elkaar te strijden. Odysseus stemt toe, de reizigers zullen in het Amstelpark nooit mee brandend water zien, en Penelope mag zich definitief opmaken voor haar huwelijksnacht.

'Odyssee per trein' is een geslaagd en vrolijk huwelijk tussen theater en beeldende kunst. Wel is het odyssee-verhaal wat moeilijk te volgen, mede door gebrek aan een adequaat programma-boekje, en zijn de dialogen hier en daar iets te langdradig. Deze minpuntjes mogen de pret echter niet drukken, er is kijkspektakel genoeg en 'Odyssee per trein' doet verlangen naar een jaarlijkse treinreis-theatervoorstelling in het Amstelpark. Als het stadsdeel Buitenveldert Amsterdam eens afwijkt van de regel 'park één uur voor zonsondergang dicht', dan staat ons wellicht nog eens fraaie nacht-voorstelling te wachten.

'Odyssee per trein', opgezet door het architectenbureau Stichting O.A., Leta Spooren (regisseuse en zakelijk directeur van het Muiderpoorttheater) en beeldende kunstenaars, is nog te zien in augustus op 22 en 23 (18.00 en 20.00 uur), 24 (alleen om 18.00 uur), en op 29, 30 en 31 (18.00 en 20.00 uur); reserveren: 020-6426246. De kunst-objecten (ten onrechte door de organisatie 'follies' genoemd) zijn t/m 7 september op alle dagen, los van de trein-odyssee, te bezichtigen (plattegrond verkrijgbaar bij de portier van het Amstelpark, boekwerk over de kunstobjecten bij de kassa Amsteltrein.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden